Trudno grać końcówki

W pozycji na diagramie białe mają minimalną przewagę, która nie powinna wystarczyć do zwycięstwa. Zazwyczaj do wygrania złożonej końcówki potrzebne są co najmniej dwie słabości w obozie przeciwnika. Gdy tej słabości nie ma albo nie uda się jej wytworzyć, partia najczęściej kończy się remisem. W tej partii białym udało się przechytrzyć partnera, który nie wykazał należytej staranności w krytycznym momencie partii i pozwolił na przełom, po którym pojawiła się ta wymarzona druga słabość w jego pozycji.

Shalimov,V (2445) - Danin,A (2413)
XII TCh-RUS 1st League Smolensk RUS (4), 05.02.2005

Posunięcie białych

49.Ge4 Wymiana gońców prowadziła do remisu : 49.♗xb5 axb5 50.♔d3 ♔b7 51.♔c3 f6 52.♔b4 ♔c6 53.a6 ♔b6 54.a7 ♔xa7 55.♔xb5 ♔b7 56.♔c5 ♔c7 i czarne utrzymują remis stosując opozycję.
49...Kd6 50.h4! Po tym posunięciu wszystkie białe pionki staną na polach przeciwnych kolorowi gońca, a czarne pionki już stoją na polach koloru gońca. To jest sytuacja korzystna dla białych. Niekiedy taki książkowy niuans decyduje o wyniku partii, w której pojawiła się końcówka z jednobarwnymi gońcami.
50...Gc4 51.Gf3 Grający białymi widzi, że nie da się tej partii wygrać wykonując naturalne posunięcia:
51.♔d2 ♗f1 52.♔c3 ♗e2 53.♗g2 f5 54.♗a8 ♗b5 55.♗f3 ♗c6 56.♗e2 ♗b5 57.♗d1 ♔d5 itd.
51.♗b7 ♗b5 52.♔d2 f5 53.♔c3 ♗e2 54.♔b4 ♗b5 55.♗f3 itd.
51...Gf1 52.Kd2 Gb5 53.Kc3 Gf1

54.Gd1 Gb5 55.Gb3

55...Gf1? Czarne wreszcie robią poważny błąd, trzymając się sztywno przyjętego wcześniej planu obronnego. Należało wykazać elastyczność myślenia i zmienić koncepcję obrony, przede wszystkim neutralizując przełom f4-f5.
Białym było by trudno wygrać po 55...f5 56.♔d2 ♗f1 57.♔e3 (57.♗a4 ♗b5 58.♗b3 (końcówka pionowa powstająca po wymianie gońców jest remisowa 58.♗xb5 axb5 59.♔c3 ♔c7 60.♔b4 ♔c6 61.a6 ♔b6 62.a7 ♔xa7 63.♔xb5 ♔b7 64.♔c5 ♔c7 65.d5 exd5 66.♔xd5 ♔d7=) 58...♗c6 59.♔c3 ♗b5 60.♔b4 ♗e2 61.♗a4 ♔d5 62.♔c3 ♗b5=) 57...♗b5 58.♗a2 ♗f1 itd.
56.f5!! To zaskakujące posunięcie pozwala na wytworzenie drugiej słabości w pozycji czarnych. Białe osiągają wygraną pozycję. Czarne już nie mogą obronić wszystkich swoich słabości.

56... gxf5 57.Gd1

57... e5 Czarne próbują zmienić rytm gry. Jednak obrony już nie ma. 57...f6 58.♗xh5 ♔e7 59.♗g6 ♔f8 60.d5 exd5 61.♗xf5 ♔e7 62.♗d3 +-.
57...♔d7 58.♗xh5 ♔e7 59.♔b4 ♗d3 60.♔c5 ♔f6 61.♗f3 f4 62.gxf4 ♔f5 63.♗h5 f6 64.♗f7 ♔xf4 65.♗xe6 f5 66.h5 ♔g5 67.d5 +-.
57...♔e7 58.♗xh5 ♗b5 59.♔b4 ♔d6 60.♗xf7 ♗c6 61.♗g6 ♗g2 62.h5 ♔e7 63.♔c5 ♔f6 64.♗e8 e5 65.dxe5+ ♔xe5 66.h6 ♔f6 67.h7 ♔g7 68.♗g6 +-.
58.Gxh5 f6 Nie ratowało również:
58...e4 59.♗xf7 e3 60.h5 ♔e7 61.♗g8 e2 62.♔d2 ♔f8 63.♗e6 ♔g7 64.♗xf5 +-.
58...exd4+ 59.♔xd4 ♔e6 60.♗f3 ♗b5 61.♗d5+ ♔f6 62.♔c5 ♗d7 63.♗b7+-.
59.Gg6 f4 60.gxf4 exf4

61.h5 f3 62.Kd2 Gc4 63.Ke3 1-0

Paweł Z. Kruza i Adam Umiastowski

Vistula Chess Monthly

Logo Vistula