23. Drużynowe Mistrzostwa Europy

Terme Catez 2021

BRĄZ NA DRUŻYNOWYCH MISTRZOSTWACH EUROPY W CATEZ (SŁOWENIA)
Podczas zakończonych 21 listopada 2021 r. Drużynowych Mistrzostw Europy polska drużyna męska zajęła trzecie miejsce, zdobywając tym samym brązowe medale na tej prestiżowej imprezie.
Indywidualne wyniki naszych reprezentantów przedstawiają się następująco:

Sz.Tyt.NazwiskoFIDEFed123456789Pkt.PartieŚr.Rg.Rp
1GMDuda Jan- Krzysztof2756POL1½½½½1½15,5826512792
2GMWojtaszek Radosław2700POL1½0½½½½14,5826062649
3GMPiorun Kacper2634POL1½1½½½½½½5,5926032683
4GMMoranda Wojciech2623POL10½11½15,0725412699
5IMTeclaf Paweł2543POL½½½½2,0425352535

Wyniki drużynowe mistrzostw Terme Catez 2021

Początek turnieju nie zapowiadał sukcesu, bo chociaż Polacy na liście startowej (co wynikało ze średniego rankingu graczy) byli sklasyfikowani na czwartym miejscu, za Rosją, Azerbejdżanem i Francją, a przed Anglią, Holandią, Ukrainą i Hiszpanią, to już w drugiej rundzie nastąpiła "awaria" w postaci remisu 2:2 z Izraelem, po czym nastąpiło ciężko wywalczone, minimalne zwycięstwo nad na zaliczaną do potęg Rumunią i porażka 1:5:2,5 z Rosją. Trzy stracone punkty meczowe w pierwszych czterech rundach - wydawało się, że wszelkie szanse na pozycję powyżej szóstego zostały stracone, Polska zajmowała miejsce 13 przy słabej wartościowości, niezwykle ważnej w imprezie, gdzie na mecie wiele drużyn kończy rywalizację z taką samą ilością punktów meczowych. Za "światełko w tunelu" musiał służyć fakt, że inne silne drużyny też poniosły niezaplanowane straty; Rosja (grająca bez Jana Niepomniaszczego) zremisowała z twardo grającą Hiszpanią, a Francja i Ukraina też miały po dwa stracone punkty meczowe.

W piątej rundzie kolejne niepowodzenie - remis ze słabą rankingowo Norwegią, co jest jednak połączone z awansem w tabeli na miejsce 11, bo inne drużyny też potrafią przegrać. Począwszy od rundy szóstej gra polskiej drużyny bardzo się poprawiła; do końca Mistrzostw Polacy nie przegrali już ani jednej partii, wygrywając dwa kolejne mecze i jeden remisując (kolejno: 2.5:1.5 z Czechami, 3:1 z Niemcami i 2:2 z Hiszpanią. Po ósmej rundzie Polska zajmowała 7 miejsce, za Armenią, Francją, Azerbejdżanem, Ukrainą (wszystkie drużyny po 12 punktów), Hiszpanią i Holandią (po 11 punktów, ale z lepszą wartościowością), i przed Rosja i Gruzją (po 10 punktów, też z lepszą wartościowością). Żaden poważny awans nie wydawał się możliwy, bo w potencjalnym meczu z drużyną z pierwszej czwórki Polacy nie byliby faworytami.

W tym momencie polska drużyna otrzymała od losu (czytaj - od programu kojarzącego drużyny w pary) fantastyczny prezent - jako przeciwnika w ostatniej rundzie dostaliśmy drużynę Gruzji, bez wielkich nazwisk, ze skromnymi rankingami. Szansa została wykorzystana w stu procentach - po trzech godzinach gry zapowiadało się zwycięstwo "do połówki" i taki też wynik został zarejestrowany po zakończeniu ostatniej partii. Teraz należało czekać na korzystne wyniki w innych meczach, nie tylko tych na pierwszych stołach, ale wielu innych, gdyż rezultaty Rumunii, Czech, Czech i Norwegii z ostatniej rundy miały wpływ na wartościowość wyniku Polski i Hiszpanii.

Wszystko ułożyło się idealnie. Francja pokonała 2,5:1,5 Azerbejdżan, a Ukraina pogrążyła 3:1 Armenię, spychając jednodniowego lidera na 7 miejsce. Hiszpania wygrała z Holandią 2,5:1,5. Jednocześnie zaczęła topnieć przewaga wartościowości Hiszpanów, bo tak się ułożyło, że wysokie porażki poniosły m. in. Turcja i Armenia, z którymi grali Hiszpanie, ale nie grali Polacy. I wreszcie pokazała się tabela końcowa, zgodnie z którą zespół polski znalazł się na miejscu trzecim, miejscu - marzeniu każdego kibica szachów w Polsce, pozornie nieosiągalnym w świetle wyników pierwszych pięciu rund. Ciekawe, że Polacy zdobyli najwięcej "małych" punktów, tych na poszczególnych szachownicach (22,5/36), Ukraina i Francja miały o punkt mniej.

O pechu mogą mówić Hiszpanie, którzy począwszy od drugiej rundy stale wyprzedzali Polaków, a jednak musieli się zadowolić "najgorszym w tabeli" miejscem czwartym. Azerowie z Mamedyarovem i Radjabovem, murowani kandydaci do medali, stale na pozycji medalowej od pierwszej do ósmej rundy, dopiero na piątym miejscu! To ciężka porażka dla tej znakomitej drużyny, zawsze wysoko zmotywowanej do walki o pierwszą lokatę.

Szóste miejsce drużyny rosyjskiej jest jeszcze większą niespodzianką "in minus", jeśli zważyć na niewiarygodny potencjał szachów w Rosji. Lider drużyny Aleksander Griszczuk nie był w stanie wygrać ani jednej partii, a porażki meczowe w siódmej i ósmej rundzie okazały się niemożliwe do odrobienia. Tylko jeden Dubow z piątki świetnych arcymistrzów rosyjskich nie poniósł strat rankingowych. Ta porażka musi wywołać w Rosji poważną dyskusję, za którą zapewne nastąpią zmiany kadrowe.

Warto zwrócić uwagę na słaby wynik Anglików (brak nowych nazwisk w kadrze), jeszcze słabszy - Czechów i grających nieźle do połowy turnieju Węgrów, a także klęskę Szwedów, której nie tłumaczy kilkudniowa absencja Grandeliusa. Czasy świetności szachów szwedzkich dawno minęły, przegrywająca z Albanią i Czarnogórą Szwecja rozpaczliwie potrzebuje swojego Carlsena!

Wystawianie indywidualnych świadectw brązowym medalistom - członkom polskiej drużyny byłoby fatalnym przejawem nadgorliwości. Wszyscy grali dobrze albo bardzo dobrze, a świadectwem tego jest wynik drużynowy. Bowiem w imprezie drużynowej wyniki indywidualne są czymś mało ważnym, tam się gra o wynik drużyny. Zatem tylko kilka zdań ogólnej charakterystyki.

Rezerwowy Paweł Teclaf był zatrudniany najrzadziej, bo pierwsza czwórka, przynajmniej od szóstej rundy, pracowała jak dobrze nastrojony mechanizm. Jako duży plus zaliczamy Pawłowi zatrzymanie groźnego przeciwnika w meczu z Rosją.

Drugi debiutant w drużynie narodowej Wojciech Moranda na początku grał niepewnie (przegrana z Izraelem i remis z Norwegią), ale w ostatnich czterech rundach zdobył trzy "plusy", co było kapitalnym wkładem do dorobku drużyny. Start w kilku silnie obsadzonych turniejach kołowych powinien dać odpowiedź, czy arcymistrz Moranda zacznie się przesuwać w okolicę pierwszej setki listy Elo.

Niepokonany w dziewięciu partiach Kacper Piorun po raz kolejny pokazał znaną twardość w grze, szeroki repertuar debiutowy i dobrą technikę. Kiedyś Władimir Wysocki śpiewał: "I Tal skazał - takoj nie podwiediot!" (I Tal powiedział - ten to nie zawiedzie), a cytat ten świetnie pasuje do Kacpra.

Arcymistrz Radosław Wojtaszek odczuwał chyba zmęczenie po ciągu kilku imprez w ostatnich miesiącach, lecz bez Wojtaszka od 15 lat nie ma polskiej drużyny i jeszcze długo tak pozostanie.

"Wielka nadzieja Polaków" czyli Jan Krzysztof Duda świetnie wypełnił rolę lidera, ani razu nie był zagrożony, zdobył trzy "plusy" w ośmiu partiach i zanotował kolejne korzyści rankingowe. I na koniec dodajmy, że kapitanem polskiej drużyny męskiej był arcymistrz Bartosz Soćko, a wspomagał go trener-analityk, arcymistrz Kamil Mitoń.

O Mistrzostwach można by jeszcze długo opowiadać, ale ograniczymy się do kilku spostrzeżeń ogólnych.

Tytuł Mistrza Europy wywalczyła Ukraina, nie posiadająca w składzie ani jednego arcymistrza z rankingiem powyżej 2700. Nie przeszkodziło to Ukraińcom w stabilnej grze - cztery remisy meczowe, pięć wygranych, w tym prestiżowe zwycięstwo nad Rosją. ani jednaj partii przegranej!

Kilka innych drużyn zapisało na swoim koncie tylko po dwie przegrane partie - Polska, Hiszpania, Rosja i Azerbejdżan.

Rewelacyjny, historyczny wynik na pierwszej szachownicy zanotował lider (od niedawna) drużyny francuskiej czyli Alireza Firouzja. Osiem punktów z 9 partii, kosmiczny ranking 3015. I ta niebywała jakość gry, technika gry, łatwość, z jaką zamienia lepsze pozycje w końcowe zwycięstwa, umiejętność grania w dowolnym stylu: albo nokautujący atak na króla, albo wykorzystanie pozycyjnych niuansów dla przejścia do wygodniejszej końcówki, w której zawsze to przeciwnik popełnia decydujący błąd. Firouzja to naturalny kandydat do meczu o mistrzostwo świata za 3 lata.

Obserwujemy całkowity upadek szachów wyczynowych w Wielkiej Brytanii (ostatnie lokaty Walii i Szkocji) oraz ciężki kryzys w państwach skandynawskich. Warto przyjrzeć się przyczynom tego stanu rzeczy, by - odpukać - taki kryzys nigdy do polskich szachów nie zapukał. Nie wystąpiły w turnieju reprezentacje Łotwy i Estonii oraz Portugalii, Bułgarii i Luksemburgu. Bułgaria ma osobny powód, w innych przypadkach pojawiła się przeszkoda zwana potocznie "pustki w kasie".

Oto mała próbka gry naszego lidera. Ponad 200 punktów różnicy rankingowej nie pozostało bez śladu.

Partie komentowane

Obrona Sycylijska Wariant Najdorfa

Duda,Jan-Krzysztof (2756) - Hillarp Persson,Tiger (2528)
23rd European Team Chess Championship 20
Catez, Slovenia (r. 1.1), 12.11.2021
1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cxd4 4.Sxd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.h3 Wariant Alfreda Tarnowskiego nie został zapomniany.
6...e6 7.g4 Ge7 8.g5 Sfd7 9.Ge3 b5 9...Gxg5? 10.Sxe6 fxe6 11.Hh5+ g6 12.Hxg5 z dużą przewagą białych.
10.a3 Gb7 11.h4 Sc6 12.Wg1 0–0 Z roszadą można było poczekać i zagrać 12...Wc8 albo 12...Sc5.
13.h5 Sc5 Inna możliwość to 13...Sxd4 14.Hxd4 Se5.
14.Hg4 Se5 15.Hg2

15...Wc8 Wygląda na stratę ważnego tempa. Stockfish poleca tu 15...b4 16.axb4 Hb6! 17.Sa4 Sxa4 18.Wxa4 Gc6, po czym słabe jest 19.Sxc6 Hxc6 20.Wa1 Hxc2 i czarne stoją doskonale.
16.f4 Sc4 Lepsze było 16...Sc6. Po ruchu w tekście białe błyskawicznie organizują matowy atak.
17.Gxc4 bxc4 18.0–0–0

18...Hb6 19.f5 Wb8 20.f6 Gd8 21.fxg7 Kxg7 22.g6 Gf6 23.Wdf1 fxg6 24.hxg6

24...Hxb2+ Oddanie figury za dwa pionki niewiele przedłuża opór czarnych.
25.Kxb2 Gxe4+ 26.Ka2 Gxg2 27.gxh7 Goniec nigdzie nie ucieknie...
27...Kh8 28.Wxg2 Gg7 29.Wfg1 Wb7 30.Sde2 Kxh7 31.Gd4 Wff7 Po 31...e5 32.Gxc5 dxc5 33.Se4 pozostaje prosta realizacja przewagi figury.
32.Wg4 1–0 Po 32...Kh8 33.Gxc5 dxc5 34.Wxc4 białe nie powinny mieć problemów z wygraniem partii.

Obrona Sycylijska

Duda, Jan Krzysztof (2756) -- Nisipeanu, Liviu (2651)
23rd European Teams (r. 7) Terme Catez SLO 2021.11.19 1-0 B40
1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cxd4 4.Sxd4 Sf6 5.Sc3 Sc6 Obrona Sycylijska System Tajmanowa Wariant Czterech Skoczków.
6.Sxc6 bxc6 7.e5 Sd5 8.Se4 Hc7 9.f4

Czarne mogą grać Hb6 oraz Ha5+, jednak Nisipeanu przygotował linię obrony zaczynającą się od 9...Wb+.
9...Wb8 Posunięcie chętnie stosowane przez arcymistrza Tejmura Radżabowa.
Akopian, Vladimir -- Radjabov, Teimour 0-1 (46 pos.) EU Team Ch (Men) 16th, 2007 9...Hb6 10.c4 Gb4+ 11.Ke2 f5 12.exf6 Sxf6 13.Ge3 Hd8 14.Sd6+ Gxd6 15.Hxd6 Gb7 16.Kd1 c5 17.Hxc5 Ge4 18.Ge2 Wc8 19.Ha3 d6 20.Ke1 O-O.
Ivanchuk, Vasyl -- Radjabov, Teimour 1/2-1/2 (37 pos.) Bazna Kings 3rd, 2009 9...Hb6 10.c4 Se3 11.Hd3 Sf5 12.Gd2 Hxb2 13.Wb1 Hd4 14.Hxd4 Sxd4 15.c5 a5 16.Kf2 Ge7 17.Sd6+ Gxd6 18.exd6 O-O 19.Wb6 Sc2 20.Gc4 Sb4.
Gashimov, Vugar -- Radjabov, Teimour 0-1 (53 pos.) 74. Tata Steel GMA, 2012 9...Ha5+ 10.c3 Ge7 11.Gd3 f5 12.Sf2 O-O 13. O-O Hc7 14.Ge2 d6 15.c4 Sb6 16.c5 dxc5 17.b3 a5 18.Gc4 a4 19.Ge3 Sd5 20.He2 Hb6.
10.c4 Gb4+ 11.Ke2 O-O 12.a3 Ge7 Nieco lepsze 12...Ga5 13.b4 f5 14.cxd5 fxe4 15.d6 Hb7 16.bxa5.
13.cxd5 cxd5 Z niezłym skutkiem czarne zastosowały bicie 13...exd5:
Baskin, Robert -- Karthikeyan M 0-1 (29 pos.) Speed Chess Super Swiss, 2020 13...exd5 14.Sf2 f6 15.exf6 Gxf6 16.Kf3 Gxb2 17.Ge3 d4 18.Gd2 Gxa1 19.Hxa1 Wb3+ 20.Gd3 c5.

14.Sd6 f6 Można wybrać także 14...Ga6+:
Solodovnichenko, Yuri -- Hristodoulou, P 1/2-1/2 (44 pos.) 14th Paleochora Open 2021 14...Ga6+ 15.Ke1 Gxf1 16.Wxf1 f6 17.He2 fxe5 18.fxe5 Gxd6 19.exd6 Hxd6 20.g3 Hb6.
15.Sxc8 Wfxc8 16.exf6 Gxf6 17.Wb1 g5 Czarne próbowały grać 17...Hc4+:
Can, Isik -- Tilicheev, Viacheslav 1-0 (38 pos.) 1. Cappelle Online Blitz, 2021 17...Hc4+ 18.Kf2 Gd4+ 19.Kf3 Wb3+ 20.Kg4 Ha4 21.Gd3 Gf6 22.g3 e5 23.Gf5 Wc5 24.Gd2 g6 25.Gxg6 hxg6.

18.Hd3? Bardzo groźne dla czarnych jest 18.Kf3 Gxb2 19.Gd3 Gxc1 20.Hxc1 Hd6 21.Wxb8 Hxb8 22.Hd2 gxf4 23.g3!.
18...Hxc1? Czarne tracą głowę, powinny grać 18...gxf4 19.g3 Kh8 20.Gg2 fxg3 21.hxg3 Hc2+ 22.Gd2 z wyrównaniem szans.
19.Wxc1 Wxc1 20.Kf3 Gxb2 21.Kg4 gxf4 22.g3 Kh8?! Odrobinę lepsze 22...Ge5 23.gxf4 Wc4 24.Kh5 Wxf4.
23.Hd2 fxg3 24.hxg3 Wa1 25.Hc2 Gra skończona po 25.Hc2 Wg8+ 26.Kf3 grozi zarówno Hxh7 mat, jak Hxb2.
1-0

Analizę wyników polskiej drużyny kobiecej odkładamy do następnej okazji. Tym razem Polki nie nawiązały do bogatych medalowych tradycji i startując z czwartej pozycji zakończyły występ na mało satysfakcjonującym siódmym miejscu, przy lepszej grze w ostatnich dwóch rundach mogłaby to być piąta lokata. Jest to temat na dłuższą rozmowę; oby ktoś podjął się tego zadania. Złoty medal przypadł Rosji - wszystkie mecze wygrane. Niezagrożone na drugim miejscu były Gruzinki. Brązowe medale zdobyły reprezentantki Azerbejdżanu, a polską drużynę wyprzedziły jeszcze Ukrainki (czego można było się spodziewać) oraz Niemki i Serbki.

Tomasz Lissowski

Info: https://www.euroteamchess2021.eu/

Partie: (games)

Vistula Chess Monthly

Logo Vistula