Ksawery (Savielly) Tartakower (10)

ur. 22.02.1887 zm. 4.02.1956

Publikacje na temat Ksawerego Tartakowera w Szachowej Vistuli.

W 1914 roku szachy przyżywały w Europie złoty okres, jednak równocześnie narastały problemy społeczne i, niespodziewanie dla szachistów, wybuchła wojna. Wojna totalna, po której zniknęły państwa, pojawiły się nowe, miliony ludzi zginęły, bądź zmarły z chorób i niedostatku.
Jednym z ostatnich turniejów został rozegrany w lipcu-sierpniu 1914 roku w Niemzech, w Mannheim. Turniej, rozegrany w imponującej obsadzie wygrał rosnący w siłę Aleksander Alechin, wynikiem 9,5 pkt. z 11 partii. Właśnie, mimo udziału 18. zawodników rozegrano tylko 11 rund, pozostałe 6. nigdy nie były już rozegrane. Wybuch wojny przerwał rozgrywki, uczestnicy musieli opuścić wygodną salę turniejową. Niektórzy, internowani, spędzili wiele miesięcy w trudnych warunkach, w niewoli (Patrz Dwa lata w Niemczech).
Tym razem Tartakower nie był dysponowany, przegrał cztery partie, tylko w dwóch zwyciężył, pozostałe zremisował. Wynik 5,5 pkt. z 11 partii, dla profesjonalnego gracza był mało satysfakcjonujący.

XIX Szachowy Międzynarodowy Kongres Szachowy Mannheim, 18.07-2.08.1914

M.Nazwisko, ImięLatPkt.123456789012345678
1:Alekhine, Alexander219.5X..0..111.1.11=111
2:Vidmar, Milan288.0.X===1=..1==1.11..
3:Spielmann, Rudolf308.0.=X01=..11==.1..11
4:Janowski, Dawid457.01=1X0==1.0.1...=1.
5:Marshall, Frank367.0.=01X1.==1.=.1..==
6:Reti, Richard247.0.0==0X=..111=11...
7:Breyer, Gyula197.00=.=.=X01...=1.111
8:Bogoljubow, Efim245.50..0=.1X=.0.1.=101
9:Tarrasch, Siegbert515.50.0.=.0=X01.1.11=.
10:John, Walter345.0.00100..1X01.11..0
11:Duras, Oldrich315.00==..0.101X0.0..11
12:Tartakower, Savielly264.5.==0=0...01X0==..1
13:Post, Erhard324.000...==00..1X0.011
14:Fahrni, Hans394.00.0.000..01=1X=1..
15:Krueger, Paul423.5=0...0.=00.=.=X===
16:Carls, Carl333.500.=..000...10=X=1
17:Flamberg, Alexander333.00.00=.01=.0.0.==X.
18:Mieses, Jacques482.00.0.=.00.1000.=0.X

99 partii: +44 -24 =31

Przedstawiamy zwycięskie pojedynki Tartakowera.

Partie komentowane

Savielly Tartakower - Jacques Mieses ( r. 1) Gambit Królewski |
Oldrich Duras - Savielly Tartakower (r. 9) Obrona Indyjska |

Gambit Królewski

Tartakower, Savielly -- Mieses, Jacques
DSB-19.Kongress (r. 1) Mannheim GER 1914 1-0 C30l
1.f4 e5 2.e4 Gc5 3.Sf3 d6 4.Sc3 Gambit Królewski Wariant Klasyczny.
4...Sc6 5.Sa4 He7 6.Gb5 Gd7 7.d3 O-O-O 8.Sxc5 dxc5 9.O-O f6 10.Ge3 Sd4 11. Gxd7+ Wxd7 12.Gxd4 exd4 13.Hd2 Sh6 14.Wfe1 Sf7 15.Wab1 Wg8 16.b4 cxb4 17. Wxb4 c5 18.Wb3

18...He6? Czarne powinny równoważyć działania na skrzydle hetmańskim przejawiając aktywność na drugim skrzydle 18...Wc7 19.a4 g5 20.fxg5 fxg5 21.Hf2 g4 22.Sh4 He6 23.Sf5 Kb8.
19.c3 Kb8 Nieco bardziej aktywne 19...dxc3 20.Wxc3 b6 21.d4 Kb7 22.He3 cxd4 23.Sxd4 Hd6 24.Sb3 Wc8 ułatwiało obronę.
20.cxd4 cxd4 21.Hb2 g5 Być może ostatnią szansą stawienia oporu było 21...Sd8 22.Wb1 Hg4 23.f5 Hf4 24.Kh1 We8 25.Sxd4 He5.
22.Sxd4 Hd6 23.Sf5 Hc5+ 24.d4 Ha5 25.Wb1 b6 26.Wa3 1-0

Obrona Indyjska.

Duras, Oldrich -- Tartakower, Savielly
DSB-19.Kongress (Round 9) Mannheim GER 1914 0-1 A46g
1.d4 Sf6 2.Sf3 d6 3.b3 g6 4.Gb2 Gg7 5.Sbd2 Obrona Indyjska. Zobaczmy dwa przykłady gry ze współczesnej praktyki turniejowej:
Andreikin, Dmitry -- Fedoseev, Vl3 1-0 (57 pos.) 11. Tal Mem Blitz, 2018 5.g3 O-O 6.Gg2 e5 7.dxe5 dxe5 8.Hxd8 Wxd8 9.Sxe5 Sg4 10.Sd3 Gxb2 11.Sxb2 Sa6 12.Sc3 Sb4 13.Wc1 Gf5 14. e4 Ge6 15.a3 Sc6.
Nakamura, Hikaru -- Sadhwani, Raunak 1-0 (25 pos.) Chess.com Bullet Open 1, 2020 5.e3 O-O 6.Ge2 Gg4 7.O-O Gxf3 8. Gxf3 c6 9.c4 Sbd7 10.Hc2 Hc7 11.Sc3 e5 12.d5 Wfe8 13.Wfd1 Sc5 14. dxc6 bxc6 15.b4 Se6.
Andreikin, Dmitry -- Fedoseev, Vl3 1-0 (57 pos.) 11. Tal Mem Blitz 2018, 2018} 5.g3 O-O 6.Gg2 e5 7.dxe5 dxe5 8.Hxd8 Wxd8 9.Sxe5 Sg4 10.Sd3 Gxb2 11.Sxb2 Sa6 12.Sc3 Sb4 13.Wc1 Gf5 14. e4 Ge6 15.a3 Sc6.
5...O-O 6.e3 Fedoseev, Vl3 -- Belous, Vladimir 1-0 PNWCC Blitz Championship, 2020 6.e4 Sbd7 7.g3 c5 8.c3 cxd4 9.cxd4 b6 10.Gd3 e5 11.O-O exd4 12.Gxd4 Sc5 13.Gc2 d5 14.exd5 Hxd5 15.b4 Se6 16.Gxf6 Gxf6 17.Ge4 Hh5 18.Gxa8 Gxa1 19.Hxa1 Ga6 20.Se4 Hb5 21.Sf6+ Kg7 22.Sd7+.
Srihari L R -- Ivanisevic, Ivan 0-1 (28 pos.) Titled Arena Mar 6. 2021 6.e4 c5 7.dxc5 dxc5 8.e5 Sd5 9.Gc4 Sc6 10.O-O Sf4 11.Se4 Gf5 12.Sxc5 Hc7 13.Hd2 Gh6 14.Hc3 Ha5 15. Hxa5 Sxa5.
Sbd7 7.Ge2 b6 8.c4 Gb7 9.Hc2 We8 10.e4 e5 11.d5 a5

12.Sf1 Białe próbują umieścić skoczka na polu e3. Wariant 12.O-O c6 13.Wac1 Wc8 14.Hb1 Ga6 15. dxc6 Wxc6 16.a3 Wc8 17.Wfe1 Sc5 18.Gf1 wygląda na bardziej korzystny.
12...Sh5 Czarne w ramach walki debiutowej mogą nieco osłabić centralne piony przeciwnika. Np. 12...c6 13.Se3 Wc8 14.Hb1 b5 15.O-O Gh6 16.Gc1 Sc5 17.Sd2 bxc4 18.bxc4 Ga6.
13.S3d2 Nadmiar manewrów sprawia wrażenie niezdecydowania. Solidne 13.Se3 Sf4 14.O-O Sxe2+ 15.Hxe2 Sc5 16.Hc2 pozwalało z powodzeniem zakończyć rozwój figur.
13...Sf4 14.Se3 Sc5 Po wtrąceniu 14...c6 15.h4 cxd5 16.exd5 He7 17.h5 Wac8 czarne przechwytywały inicjatywę.
15.h4 Po wtrąceniu 15.Ga3 Gh6 posunięcie 16.h4 było bardziej skuteczne, np. 16...Wf8 17.Gxc5 Sxe2 18.Kxe2 bxc5 19.Hc3.
15...c6 16.g3 Alternatywą było 16.h5 cxd5 17.exd5 He7 18.Wh2 a4 19.g3 axb3 20.axb3 Wxa1+ 21.Gxa1 Wa8 22.Gc3 Sxe2 23.Kxe2.
16...Sxe2 17.Kxe2

17...cxd5 W tym momencie wymiana nie jest korzystna, lepsze 17...Gh6 18.Ga3 cxd5 19.Sxd5 Se6 20.Kf1 Sd4 21.Hd3 Gxd2 22.Hxd2 a4 z przewagą.
18.Sxd5? Białe popełniają błąd, należało odbijać pionem 18.exd5 Gc8 19.h5 Gf6 20.Wag1 e4 21.g4 Gd7 22.a4.
18...Gxd5 19.exd5 Hd7 20.Wag1 e4 21.Gxg7 Hg4+ 22.Ke3 Skromniejsze 22.Kf1 wygląda mniej ekstrawagancko.
22...Kxg7 23.Hd1

23...Hxd1? Czarne zyskiwały bardzo silny atak w przypadku zachowania hetmanów 23...Hf5 24.Ha1+ We5 25.g4 Hf6 26.Wf1 Kg8 27.Hd4 Wae8, albo 23...Hd7 24.Ha1+ We5 25.g4 Kg8 26.Ke2 Wf8 27.Wh2 f5.
24.Wxd1 h5 Na nieco silniejsze wygląda 24...f5 25.Sb1 a4 26.b4 Sd7 27.Wc1 Se5.
25.Sb1 a4 26.b4 Sd3 27.a3 Białe nie musiały zamykać skrzydła hetmańskiego, po 27.Sa3 Se5 28.Sb5 Wad8 29.Wc1 Sg4+ 30.Ke2 Wd7 31.Sd4 sytuacja była wyrównana.
27...Wac8 28.Wxd3 exd3+ 29.Kxd3 We7 30.Sc3 Kf8 31.Wc1 Wa8 32.Se4 Wd7 33.Kd4 Ke7 34.c5 dxc5+ 35.bxc5 bxc5+ 36.Sxc5 Wdd8 37.Wb1 Zamiast tego ruchu białe mogły użyć skoczka 37.Sb7! Wd7 38.Sc5 Wdd8 39.Sb7 praktycznie wymuszając remis, gdyż 39...Wb6? oddaje inicjatywę białym, np. 40.Wc7+ Kf8 41.d6 Wb1 42.d7 Wd1+ 43.Ke4 Kg7 44.Sc5 i czarne są zmuszone do pasywnej obrony.
37...Wab8 38.We1+ Kf8 39.We2 Wd6 40.Sxa4 Wa8 41.Sc3 Wxa3 42.Sb5 Wa4+ 43.Kc5 Wd8 44.d6 Wa6 45.Wd2 Wd7 46.Wd3 Wd8 47.f3 Wc8+

48.Kb4?? Należało grać 48.Sc7 Wxd6 49.Wxd6 Wxc7+ 50.Kd4 z remisem.
48...Wac6 49.Wd5 Wc1 50.Sc7 Wb8+ 51.Wb5 Wb1+ 52.Kc5 W8xb5+ 53.Sxb5 Ke8 54.Sd4 Kd7 55.f4 Biały skoczek nie jest w stanie przeciwstawić się wieży, np. 55.Kd5 Wb2 56.Ke5 Wg2 57.Kf4 Kxd6 i czarne mają wygraną końcówkę.
55...Wg1 56.Sf3 Wc1+ 57.Kd5 Wd1+ Bardziej dokładne 57...f6 58.Sd4 We1 59.Sc2 (59.Sb5 We3 60.Sc7 Wd3+ 61.Kc5 Wxd6) 59...We2 60.Sd4 We3 61.Sc6 Wb3 62.Se7 Wd3+ 63.Ke4 Wxg3 dawało łatwą wygraną.
58.Ke5 Wxd6 59.f5 Ke7 60.fxg6 We6+ 61.Kf5 fxg6+ W przypadku bicia na g6 wieżą gra mogła się toczyć następująco 61...Wxg6 62.Sg5 Wa6 63.Sh3 Wa5+ 64.Ke4 Wa3 65.Kf4 Kf6 66.Sg1 Wa4+ 67.Kf3 Kf5 68.Sh3 f6 69.Sf2 Wa3+ itd.
62.Kg5 We3 63.Kf4 Wa3 64.Se5 Wa4+ 65.Kf3 Kf6 66.Sd3 Kf5 67.Sf2 Wa3+ 68.Kg2 Ke5 69.Kh2 Kd4 70.Kg2 Próba uproszczenia pozycji 70.g4 Ke3 71.Kg3 Ke2+ 72.Kg2 Wf3 73.Se4 Ke3 74.Sd6 Wf6 nie poprawiała sytuacji, np. 75.Sc4+ Kf4 76.gxh5 gxh5 77.Sd2 Wg6+ 78.Kh3 Wg3+ 79.Kh2 Kg4 itd.
70...Ke3 71.Sd1+ Ke2 72.Sf2 Wa2 Białe poddały partię wariant 72...Wa2 73.Sh3 Ke3+ 74.Kf1 Kf3 75.Sg5+ Kxg3 itd. jest przekonujący.
0-1

Adam Umiastowski

Partie: (games)

Vistula Chess Monthly

Logo Vistula