Ksawery (Savielly) Tartakower (12)

ur. 22.02.1887 zm. 4.02.1956

Publikacje na temat Ksawerego Tartakowera w Szachowej Vistuli.

Po zakończeniu wojny świat szachowy powoli wracał do życia.
W Berlinie, w 1920 roku Tartakower wziął udział w turnieju międzynarodowym. Gwiazdą turnieju był młody Gyula Breyer, który wygrał turniej wynikiem 6,5 pkt. z 9 partii. Tartakower podzielił 2-3 miejsce, ostatecznie został sklasyfikowany na trzeciej pozycji.

Turniej Międzynarodowy Berlin GER, 1920

 

M.Nazwisko, Imię1234567890Pkt.
1Breyer, Gyula*101101½11
2Bogoljubov, Efim0*½½½½11½1
2Tartakower, Savielly1½*0½10½11
4Réti, Richard0½1*11100½5
5Maróczy, Geza0½½0*½1½1½
5Mieses, Jacques1½00½*01½1
5Tarrasch, Siegbert001001*1½1
8Sämisch, Friedrich½0½1½00*½½
9Leonhardt, Paul0½010½½½*03
10Spielmann, Rudolf000½½00½1*

45 partii: +20 -9 =16

Przedstawiamy zwycięskie pojedynki Tartakowera ze Spielmannem, Miesesem, Leonhardtem i Breyerem.

Partie komentowane

Rudolf Spielmann - Savielly Tartakower ( r. 1) Gambit Hetmański |
Savielly Tartakower - Jacques Mieses (r. 2) Obrona Holenderska |
Savielly Tartakower - Paul Leonhardt (r. 5) Debiut Birda |
Savielly Tartakower - Gyula Breyer (r. 9) Obrona Sycylijska |

Gambit Hetmański

Spielmann, Rudolf -- Tartakower, Savielly
Berlin (r. 1) Berlin GER 1920 0-1 D62
1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sc3 Sf6 4.Gg5 Ge7 5.e3 Sbd7 6.Sf3 O-O 7.Hc2 Gambit Hetmański Wariant Rubinsteina.
7...c5 8.cxd5 exd5 9.Gd3 c4 10.Gf5 g6 Dake z Reszewskim wypróbował 10...We8:
Reshevsky, Samuel -- Dake, Arthur William 1-0 (32 pos.) Chicago Western Ch, 1934 10...We8 11.O-O Sf8 12.Gxc8 Wxc8 13.Gxf6 Gxf6 14.Hf5 g6 15.Hxd5 Hc7.
11.Gh3 We8 12.O-O a6 Kapablanka grał z Reszewskim 12...Sf8:
Reshevsky, Samuel -- Capablanca, Jose 1-0 (56 pos.) Margate, 1935 12...Sf8 13.Gxc8 Wxc8 14.Gxf6 Gxf6 15.b3 Ha5 16.b4 Hd8 17.Ha4 a6 18.b5 We6 19.Wab1 Wb8 20.Wb2 Ge7.
13.Wad1 b5 14.Se5 Sb6

15.Gxc8?! Dla lepszego efektu należało wtrącić 15.Sc6 Hd6 16.Sxe7+ Hxe7 i dopiero wtedy grać 17.Gxc8 Waxc8 18.a3.
15...Wxc8 16.a3 Sfd7 Bardziej energiczne 16...Se4 17.Gxe7 (albo 17.Sxe4 dxe4 18.Gh6 f6) 17...Wxe7 18.f3 Sxc3 19.bxc3 f6 dawało czarnym pewną przewagę.
17.Gh6 Gf8 18.Gxf8 Kxf8 19.f4 f6 20.e4

20...Sb8? Zaskakująca decyzja, czarne drastycznie osłabiają swoją pozycję. Po wymianie na 20...dxe4 21.Sxe4 czarne mogły zabrać skoczka 21...fxe5 22.dxe5 Hc7 23.Sd6 Kg8 oddając w zamian jakość 24.Sxe8 Wxe8 25.Wd6 Sc8 z równymi szansami.
21.exd5? Białe rewanżują się błędem, po 21.Sg4 h5 22.Sf2 Wc7 23.f5 g5 24.h4 g4 25.Hd2 dysponowały groźną inicjatywą.
21...Sxd5

22.Sxd5 Ostatni moment, w którym białe mogą jeszcze myśleć o remisie. Należało zdecydować się po 22.Sg4 Kg7 23.f5 h5 24.Sxd5 Hxd5 na poświęcenie skoczka 25.Sxf6 Kxf6 26.fxg6+ Kg7 27.Wf7+ Kg8 28.Wdf1 z remisem wiecznym szachem.
22...Hxd5 23.Sg4 Kg7 24.Hf2 We4 25.Se3 Hd6 26.d5? Lepsze 26.Sc2 Wce8 27.Wfe1.
26...Wce8 27.Wfe1 Sd7 28.Sc2 Sc5 29.Wxe4 Wxe4 30.g3 Sd3 31.Ha7+ Kf8 32. Ha8+ We8 33.Hc6 Hxc6 34.dxc6 Wc8 Końcówka jest wygrana dla czarnych, które wkrótce zdobędą piona c6 osiągając przewagę na skrzydle hetmańskim.
35.Sd4 Ke7 36.b3 Kd6 37.bxc4 bxc4 38.f5 Jeśli białe próbowały kontrataku 38.Wb1 Kc5 39.Sc2 Wxc6 40.Wb7 po 40...h5 okazywało się, że czarne nie mają żadnych słabości.
38...Kd5 39.Sc2 Kxc6 40.fxg6 hxg6 41.Wf1 f5 42.h4 Kd5 43.h5 Ke4 44.hxg6 Wg8 45.Wb1 Wxg6 46.Wb8 Wxg3+ 47.Kh2 Wf3 48.We8+ Kf4 49.Sd4 We3 50.Wc8 Se5 51.Kg2 Ke4 0-1 Białe poddały partię.

Obrona Holenderska.

Tartakower, Savielly -- Mieses, Jacques
Berlin (Round 2) Berlin GER 1920 1-0 A84
1.d4 f5 2.c4 e6 3.Sc3 Obrona Holenderska Wariant Rubinsteina.
3...Gb4 4.Sf3 Gxc3+ Moskalenko, Viktor1 -- Bareev, Evgeny 0-1 (46 pos.) Aosta Open, 1989 4...Sf6 5.g3 b6 6.Gg2 Gb7 7.O-O O-O 8.d5 Gxc3 9.bxc3 exd5 10.Sh4 Se4 11.cxd5 Hf6 12.Ge3 Sa6 13.Gxe4 fxe4 14.c4 c6 15.Hb3 cxd5 16.cxd5 Sc7 17.Wfd1 Hf7 18.d6 Sd5 19.Sg2 Wac8 20.Sf4 Sxf4.
Agrest, Evgenij -- Gofshtein, Leonid 0-1 (85 pos.) Zillertal Open, 1993 4...Sf6 5.Gg5 O-O 6.Wc1 d6 7.g3 Sbd7 8.Gg2 h6 9.Gxf6 Sxf6 10.O-O Gxc3 11.Wxc3 He8 12.Hb3 e5 13.c5+ Ge6 14.Ha3 e4 15.Sd2 d5 16.Hb4 Hh5 17.f3 Hf7 18.Sb3 c6 19.Sc1 Wae8 20.Wa3 a6.
5.bxc3 b6 6.d5 d6 7.dxe6 Gxe6 8.Sd4 Gd7

9.e4? Nieudana koncepcja, ze względu na osłabienie dużej białej przekątnej, silną inicjatywę dawało 9.g4 fxg4 10.Gg2 Sa6 11.h3 gxh3 12.Gb7 Sc5 13.Sc6 Hf6 14.Gxa8 Hxc3+ 15.Gd2 Hxc4 16.Sb4 i białe mają wieżę za cztery piony.
9...Hf6?! W ten sposób czarne marnują okazję, lepsze 9...He7 10.Gd3 Sf6 11.O-O fxe4 12.Gg5 O-O 13.Gxf6 gxf6 14.He2 f5.
10.exf5

10...Gxf5? Dla utrzymania równych szans należało dokończyć rozwój figur 10...Sc6 11.Hh5+ g6 12.Hf3 O-O-O.
11.Sxf5?! Białe powinny wykorzystać możliwość szybkiego zakończenia rozwoju figur 11.He2+ Se7 12.g4 Gd7 13.Gg2 c6 14.O-O O-O 15.f4 Sa6 16.f5 Wae8 17.Ge3 dla zagarnięcia przestrzeni.
11...Hxf5 12.Gd3 He5+ 13.Kd2

13...Hf4+? Więcej szans dawało 13...Se7 14.We1 Hc5 15.Ge4 Sbc6.
14.Kc2 Hxf2+ 15.Gd2 Sd7 16.Wf1 Hh4 17.Hf3 Czarne poddały partię, po 17...Wb8 18.Hf7+ Kd8 19.Hxg7 Kc8 20.Hxh8 tracą wieżę.
1-0

Debiut Birda.

Tartakower, Savielly -- Leonhardt, Paul
Berlin (r. 5) Berlin GER 1920 1-0 A02
1.f4 Debiut Birda.
1...c5 2.e3 g6 3.Sf3 Gg7 4.d4 cxd4 5.exd4 d6 6.Gd3 Hb6 7.c3 Sh6 8.O-O O-O 9.Kh1 Gf5 10.Gxf5 gxf5 11.He1 Białe rozpoczynają przerzucanie hetmana na skrzydło królewskie. Dla zakończenia rozwoju figur bardziej skuteczne było 11.c4 Ha6 12.b3 b5 13.cxb5 Hxb5 14.Sc3 Hb7 15.Gb2.
11...We8 12.Sa3 Sd7 13.Hh4 Wac8 14.Sc2 Sf8 15.Hh5 Sg6 16.h3 e6 17.g4 Białe konsekwentnie próbują osłabić pozycję czarnego króla, jednak zaniedbują przy tym rozwój bierek. Przy zachowaniu pewnej dyscypliny można było zakończyć rozwój grając na przykład 17.Wg1 Hc6 18.a4 a5 19.Sg5 We7 20.Hd1 Hd7 21.g3 Kh8 22.Sa3 e5 23.dxe5 dxe5 24.Hxd7 Wxd7 25.fxe5 Sxe5 26.Sb5 Sg8 27.Gf4.
17...fxg4 18.hxg4 f5

19.g5? Białe działają nieracjonalnie. W przypadku 19.Sg5 Hb5 20.Se3 He2 21.Hh2 Hxh2+ 22.Kxh2 fxg4 23.Gd2 na szachownicy panowała równowaga.
19...Sg4 20.Sh2 Hb5 21.Kg1

21...Hd3? Doskonałe szanse kontynuowania ataku dawało 21...Sxh2 22.Hxh2 e5 23.a4 Hb6.
22.Sxg4 Hg3+ 23.Kh1 fxg4 24.Se3 Sxf4 25.Hxg4 Hxg4 26.Sxg4 Se2 27.Kg2 Sxc1 28.Waxc1 e5 29.dxe5 dxe5 30.Wcd1 Wc4 31.Kg3 Wc7 32.Se3 h6 33.Wf5 Wf8 34. Kg4 hxg5 35.Kxg5 Wc6 36.Sg4 Wxf5+ 37.Kxf5 Wb6 38.Wd8+

38...Kh7? Niespodziewanie okazuje się, że tym razem nie warto było ukrywać króla przed wieżą. Prawidłowe 38...Kf7 39.b3 We6 40.Ke4 We8 41.Wd6 Ke7 42.Wg6 Kf7 43.Wg5 We7 44.Sxe5+ Ke8 45.Kd5 Kd8 prowadziło do końcówki z równymi szansami.
39.b3 Wa6

40.Wd2? Lepsze 40.Wb8 Wb6 41.c4.
40...Wa5? Więcej szans dawało 40...e4 41.c4 e3 42.Sxe3 Wf6+ 43.Kg4 Wg6+ 44.Kf3 Wf6+ 45.Ke2 Kg6.
41.c4 a6 Ofiara piona 41...e4+ 42.Kxe4 z następnym 42...Kg6 43.Wd7 Wxa2 44.Wxb7 nieco upraszczała pozycję, choć szans na remis nie ma zbyt wiele.
42.a4 Białe miały możliwość przejścia do końcówki wieżowej 42.Sf6+ Gxf6 43.Kxf6 e4 44.We2 b6 45.a4 Wh5 46.Wxe4 w której oddalona pozycja króla przesądzała o przegranej czarnych.
42...Wc5? Nie pomagała ofiara piona 42...e4+ 43.Kxe4 Wg5 44.Se3 We5+ 45.Kf3 We8, gdyż biała wieża wyraźnie dominowała i zdobywała piona 46.Wd7 Kg6 47.Wxb7.
43.Wd7 b5 44.Sf6+ Kh6 45.Se4 Wc8 46.axb5 axb5 47.c5 b4 48.Ke6 Gf8 49.Kd5 Kg6 Nie ratowało oddanie gońca za wolnego piona 49...Gxc5 50.Sxc5 Kg5 51.Wb7 Kf5 52.Wxb4 Wd8+ 53.Kc6 Wc8+ 54.Kd6 Wg8 55.We4 Wg6+ 56.Kd5 Wg8 57.Wxe5+ i białe realizują przewagę figury i piona.
50.c6 Czarne poddały partię. Po 50.c6 Kf5 51.c7 Kg4 52.Sd6 Gxd6 53.Kxd6 e4 54.Wd8 Wxc7 55.Kxc7 e3 56.Kc6 Kf3 57.Kc5 Kf2 58.We8 e2 59.Kxb4 e1=H+ 60.Wxe1 Kxe1 61.Kc4 białe dorabiają hetmana i matują.
1-0

Obrona Sycylijska.

Tartakower, Savielly -- Breyer, Gyula
Berlin (r. 9) Berlin GER 1920 1-0 B34e
1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cxd4 4.Sxd4 g6 Obrona Sycylijska Wariant Przyśpieszone Fianchetto.
5.Ge3 Gg7 6.Ge2 d6 7.Sc3 Sf6 8.h3 O-O 9.Hd2 We8 Tartakower, Savielly -- Denker, Arnold S 1-0 (62 pos.) Hastings 45/46, 1945 9...d5 10.exd5 Sxd5 11.Sxd5 Sxd4 12.Gxd4 Hxd5 13.Gxg7 Hxg2 14.O-O-O Kxg7 15.He3 Hc6.
Tartakower, Savielly -- Thomas, George Alan 0-1 (45 pos.) Noordwijk, 1938 9...a6 10.g4 Sxd4 11.Gxd4 Ha5 12.a3 Sxe4 13.Sxe4 Hxd2+ 14.Kxd2 Gxd4 15.c3 Gg7.
Kot, Jerzy -- Armas, Jules 0-1 (33 pos.) Rzeszow Open, 1977 9...Gd7 10.f4 Ha5 11.Sb3 Hd8 12.Gf3 Sa5 13.Hd3 a6 14.f5 Wc8 15.Gd4 Sc4.
10.O-O-O

10...Gd7?! Obrona nie jest łatwa, pozornie pożyteczne rozwojowe posunięcie staje się przyczyną dalszych utrudnień. Bardziej precyzyjne 10...Wb8 11.g4 d5 12.exd5 Sxd5 dawało możliwość zakończenia rozwoju figur.
11.g4 Sxd4 12.Gxd4 b5 13.g5

13...e5? Czarne starają się otworzyć pozycję, jednak popadają w trudną sytuację. Nieco lepiej wygląda 13...b4 14.gxf6 bxc3 15.Gxc3 exf6 16.Hxd6 Ge6. Białe zyskały piona, zaś czarne otwarte linie do ewentualnego kontrataku.
14.Ge3 b4 15.gxf6 bxc3 16.Hxd6 Ha5 17.fxg7 Jeszcze silniej wygląda 17.Ha6 cxb2+ 18.Kb1 Hxa6 19.Gxa6 Gc6 20.fxg7 Gxe4.
17...Ge6 18.a3 cxb2+ 19.Kb1 Nie wolno bić piona, gdyż król w takim wypadku tracił schronienie 19.Kxb2?? Wab8+ 20.Kc1 Ga2.
19...Wec8 Włączenie do gry drugiej wieży niewiele pomagało 19...Wac8 20.Wd2 Kxg7 21.Hb4 Hc7 22.Ga6 Wcd8 23.Wxd8 Wxd8 24.Hc5 Hxc5 25.Gxc5 i czarne grają końcówkę bez figury.
20.Wd2 Dobrze były wymienić gońce 20.Gg4 Gxg4 21.hxg4 po 21...Ha4 grać 22.Wd2 Hxe4 23.Whd1 Hxg4 24.Hf6 Hf5 (groziło Gh6 i Wd8+) 25.Hxf5 gxf5 26.Gh6 f4 27.Wd7 i białe mogą maszerować pionem c2-c4-c5-c6-c7 i Wd8+.
20...Wab8 21.Whd1 W dalszym ciągu korzystna była wymiana gońca 21.Gg4 Wd8 22.Hc5 Hxc5 23.Wxd8+ Wxd8 24.Gxc5.
21...Ha4 22.Gc5 Hxe4 23.Gg4 Gxg4 24.hxg4 Hxg4 25.Hf6 h5 26.Wd8+ Wxd8 27.Wxd8+ Wxd8 28.Hxd8+ Kxg7 29.Hf8+ Kf6 30.He7+ Kf5 31.Hxf7+ Kg5

32.He7+ Warto prześledzić konsekwencje szacha gońcem 32.Ge7+ Kh6 33.Gf6!! 33...Hd1+ 34.Kxb2 h4 (a co jeszcze mogą grać czarne?) 35.Hf8+ Kh5 36.Hh8+ Kg4 37.Hxh4+ Kf5 38.Hg5+ Ke6 39.Hxe5+ Kd7 40.Hd4+ Hxd4+ 41.Gxd4 i białe wygrywają końcówkę.
32...Kf5 33.Hd7+ Kf4 34.Ge3+ Kf3 35.Hd1+ Kg2 36.Hxg4+ hxg4 37.Gxa7 g5 38.a4 e4 39.a5 Czarne poddały partię, gdyż biały pion wkrótce przemienia się w hetmana.
1-0

Adam Umiastowski

Partie: (games)

Vistula Chess Monthly

Logo Vistula