Ksawery (Savielly) Tartakower

ur. 22.02.1887 zm. 4.02.1956

Publikacje na temat Ksawerego Tartakowera w Szachowej Vistuli.

W roku 1905 Tartakower rozpoczął starty w oficjalnych zawodach, prezentując niezłe umiejętności, stale podnoszone dzięki spotkaniom z silnymi szachistami.

Partie komentowane
Savielly Tartakower - Haertel | Lajos Mayer - Savielly Tartakower | Leopold Loewy - Savielly Tartakower | Julius Perlis - Savielly Tartakower | Savielly Tartakower - Moritz Billecard

Turniej B w Bremie 1905r.

Tartakower, Savielly -- Haertel
Barmen-D Barmen GER 1905 1-0 C50l
1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gc4 Gc5 4.O-O Sf6 5.b4 Atak w stylu gambitu Evansa.
5...Gb6?! Przyjęcie gambitowego piona jest bardziej logiczne, choć prowadzi do skomplikowanej gry. Przedstawiamy kilka przykładów gry z róznych okresów:
Leonhardt, Paul -- Salwe, Georg 1/2-1/2 Ostend-B, 1907 5...Gxb4 6.d4 O-O 7.dxe5 Sxe4 8.Hd5 Sc3 9. Sxc3 Gxc3 10.Wb1 d6 11.exd6 Hxd6 12.Hxd6 cxd6 13.Ga3 Wd8 14.Wfd1 Se5 15.Ge2 Sxf3+ 16.Gxf3 Ge5 17.Gxb7 Wb8 18.Gd5 Gf5 19.Wxb8 Wxb8 20.Gb3 Wb6 21.c4 Wa6 22.Gb4 h6 23.c5 dxc5 24.Gxc5 1/2-1/2.
Allajov, Ramil -- Javakhadze, Zurab 0-1 (50 pos.) 8. Nana Aleksandria, 2013 5...Gxb4 6.c3 Ge7 7.d4 d6 8.Ga3 exd4 9.cxd4 O-O 10.e5 dxe5 11.dxe5 Gxa3 12.Sxa3 Sg4 13.Hxd8 Wxd8 14.Sb5 Sgxe5 15.Sxe5 Sxe5 16.Sxc7 Wb8 17.Gb3 Kf8 18.f4 Sc6 19.f5 b5 20.f6 g6.
Garbarino, Rodolfo -- Panno, Oscar 0-1 (39 pos.) Casilda, 1984 5...Gxb4 6.d4 O-O 7.dxe5 Sg4 8.Gb2 He7 9. Sc3 Gxc3 10.Gxc3 Sgxe5 11.Sxe5 Sxe5 12.Gb3 Kh8 13.f4 Sc6 14.Wf3 d6 15.Wg3 f6 16.Hh5 Ge6 17.We1 Wae8 18.Wee3 Hf7 19. Hh4 Gxb3 20.axb3 d5.
Maslik, Miroslav -- Gavrilov, Alexei 0-1 Pardubice KB Open, 1996 5...Gxb4 6.c3 Ga5 7.Hb3 O-O 8.d4 Sxe4 9.We1 d5 10.Gxd5 Sf6 11.Gxc6 bxc6 12.Sxe5 Hd5 13.Ha4 Gb7 14.Sg6 hxg6 15.We5 Wae8 16.Ga3 Wxe5 17.dxe5 Wd8 18.Sd2 Gxc3 19.Wb1 c5 20.Sf3 Gxe5 21.h3 Hxa2 22.We1 Gxf3 23.gxf3 Gd4 24.Wf1 Gb2 25.Hxa7 Hxa3 26.Hxc7 We8 27.Hc6 Gd4 28.h4 Ha8 29.Hc7 Hxf3 30.h5 Gxf2+ 0-1.
6.b5

6...Gd4? Prawidłowe posunięcie 6...Sa5 daje szanse na kontynuowanie walki, np. 6...Sa5 7.Sxe5 d6 8.Sxf7 He7 9.Sxh8 Sxc4 10.h3 He5 11.c3 Ge6 12.d3 Sa5.
Ciekawe komplikacje powstają po 6...Sd4 7.Sxe5 He7 8.Sd3 d5 9.Ga3 Gg4 10. Gxe7 Gxd1 11.Gxf6 dxc4 12.Gxg7 Se2+ 13.Kh1 Wg8 14.Sb4 Wxg7 15.Wxd1 Gxf2 16.Sd5 O-O-O.
Ciekawe, że nawet mistrz taktyki Aleksander Alechin padł ofiarą przywidzenia w trakcie rozgrywania symultany:
Alekhine, Alexander -- Ruml 0-1 Prague sim, 1933 6...Sa5 7.Ge2 d6 8.d4 exd4 9.Sxd4 Ge6 10.Gb2 Hd7 11.Sd2 h5 12.S2f3 O-O-O 13.Sg5 Wde8 14.a4 Sg4 15.Sb3 f6 16.Sxe6 Hxe6 17.h3 Sxb3 18.cxb3 Hxe4 19.Gf3 Hf4 20.hxg4 hxg4 21.Gxg4+ Kb8 22.Gh3 Wxh3.
Warto zapoznać się z bardziej współczesnym przykładem:
Boemelburg, Hans Juergen -- Dunst, Wilhelm 1-0 Bochum Ch, 1996 6...Sa5 7.Sxe5 O-O 8.Sxf7 Wxf7 9.Gxf7+ Kxf7 10.e5 Se8 11.Hf3+ Kg8 12.Ga3 d6 13.Hd5+ Kh8 14.Hf7 h6 15.We1 dxe5 16.Wxe5 Sf6 17.Gf8 Gxf2+ 18.Kh1 Sh5 19.Wxh5 Gd4 20.Sc3 Ge6 21.Hxe6 Hxf8 22.We1 Hf2 23.Sd5 Wf8 24.Wxh6+ gxh6 25.Hxh6+ Kg8 26.Se7+ 1-0.
7.c3 Sa5 8.cxd4 Sxc4 9.dxe5 Sg8 10.d3 Sb6 Drugie odejście skoczka 10...Sa5 wygląda równie skutecznie 11.Gg5 Se7 12.Hd2 b6 13.Sc3 c6 14.Sd4 O-O 15.Sf5 f6 16.exf6 gxf6.
11.a4 d6 12.a5 Sd7 13.exd6 cxd6 14.Gg5 Se7 W przypadku wyprowadzenia skoczka na f6 problemem było zwiżanie przez gońca, np. 14...Sgf6 15.Sc3 h6 16.Gh4 Sf8 17.Hc1 S8h7.
15.Sc3 O-O 16.Sd4 He8 Czarne pragną pozbyć się kłopotów związanych ze związaniem skoczka, możliwe było 16...Sc5 17.We1 f6.
17.Gxe7 Hxe7 18.Sf5 He6 19.Sd5 Wb8 W przypadku 19...Sf6 20.Sc7 He5 21.d4 Hxe4 22.Sg3 He7 23.Sxa8 Gg4 24.We1 Hd7 25.Hd3 Wxa8 26.d5 czarne zostawały bez jakości.
20.Hg4 g6 21.Sf4 Sf6 Po 21...Hf6 22.Sd5 He6 23.Hg5 Kh8 czarne wciąż się broniły.
22.Sxe6 Sxg4 23.Se7+ Kh8 24.Sxf8 Ge6 25.Sxe6 fxe6 26.Wac1 Czarne poddały partię.
1-0

Szachowy Kongres DSB-15 B Norymberga 1906

Mayer, Lajos -- Tartakower, Savielly
DSB-15.Kongress-B Nuerenberg GER 1906 0-1 C25q
1.e4 e5 2.Sc3 Partie Wiedeńska.
2...Sc6 3.f4 Gra w stylu Gambitu Królewskiego, jednak obecność skoczka na c3 nie daje białym żadnych korzyści.
3...exf4 4.Sf3 g5 Czarne grając to posunięcie podejmują ryzyko, gdyż odsłaniają pozycję króla. Jednocześnie bronią gambitowego piona, przyjmując kurs gry na wygraną.
5.h4 Odmiana Gambitu Algaiera. Posunięcie d4 prowadzi do bardziej solidnych pozycji. Np. 5.d4 g4 6.Gc4 gxf3 7.O-O:
Milner Barry, Philip -- Alexander, Conol Hugh 0-1 Cambridge, 1932 5.d4 g4 6.Gc4 gxf3 7.O-O d5 8.exd5 Gg4 9.We1+ Sge7 10.gxf3? (10.Hd2!) 10...Gh3 11.Gxf4 Wg8+ 12.Gg3 Sa5 13.Gb5+ c6 14.Se4 Gg7 15.Kh1? (15.d6 albo 15.Bf1) 15...Hxd5 16.c4 Hd7 17.d5 Kf8 18.d6 Sf5 19.Sc5 Sxg3+ 20.hxg3 Hf5 21.d7 Gd4 22.Sxb7 Hh5 23.We8+ Wxe8 24.dxe8=H+ Kxe8 25.He2+ Kf8 26.Sxa5 Gg4+ 0-1.
Zabawną partię przegrał Aleksander Alechin:
Perez Perez, Francisco -- Alekhine, Alexander 1-0 Madrid blitz, 1943 5.d4 g4 6.Gc4 gxf3 7.Gxf4 fxg2 (7...f2+! 8.Kxf2 Gg7 9.Hh5 Hf6 albo 7...d5 8.Gxd5 f2+ 9.Kxf2 Gh6) 8.Gxf7+ Kxf7 9.Hh5+ Kg7 10.Wg1 Sge7 11.Gh6+ Kg8 12.Wxg2+ 1-0.
W sposób charakterystyczny dla wariantu przebiegała poniższa partia:
Polasek, Jaroslav -- Cernousek, Lukas 0-1 CZE 2007 5.d4 g4 6.Gc4 gxf3 7.Gxf4 Gg7 8.Hxf3 Sxd4 9.Gxf7+ Kf8 10.Hf2 Kxf7 11.O-O d6 12.Gg5+ Sf6 13.Hxd4 Kg6 14.e5 dxe5 15.Hxe5 Hd6 16.He3 Hb6 17.Wae1 Hxe3+ 18.Gxe3 Gf5 19.Wf3 Wad8 20.Wef1 Gxc2 21.Se2 Wd1 22.Sf4+ Kf7 23. Sh5 Wxf1+ 24.Wxf1 Wd8 25.Gh6 Gh8 0-1.
5...g4 6.Sg5 h6 7.Sxf7 Kxf7 8.d4 Sf6 Złożona walka czeka czarne po 8...f3:
Taubenhaus, Jean -- Lipschuetz, Samuel 1/2-1/2 (31 pos.) USA-06.Congress, 1889 8...f3 9.gxf3 Ge7 10.Gc4+ Kg7 11.Ge3 d6 12.f4 h5 13.d5 Sb8 14.O-O Sh6 15.Gd4+ Kh7 16.Gxh8 Hxh8 17.Kg2 Sd7 18.Sb5 Sb6 19.Gd3 Gd7 20.Sxc7 Wc8.

9.Gc4+ W partii Kogan, Arthur -- Gyimesi, Zoltan 1-0 (31 pos.) Budapest FS03 GM, 1996 białe wybrały prawidłową drogę:
9.Gxf4 Gb4 10.Ge2 d5 11.O-O Gxc3 12.bxc3 Kg7 13.c4 Sxe4 14.cxd5 Hxh4 15.dxc6 g3 16.Ge5+ Kg6 17.Gh5+ Hxh5 18.Hxh5+ Kxh5 19.Gxh8 bxc6 20.Wf8 Gb7.
9...d5 10.Sxd5 Bicie na d5 pionem lub gońcem wygląda gorzej 10.exd5 He8+ 11.Ge2 f3 12.dxc6 bxc6 13.Hd3 fxe2 14.Sxe2 He4 15.Hxe4 Sxe4 16.O-O+ Kg7 17.Gf4 Gd6.
Oraz 10.Gxd5+ Sxd5 11.Sxd5 f3 12.gxf3 Ge6 13.c4 Wg8 14.Ge3 g3 15.He2 g2 16.Wg1 Hxh4+ 17.Hf2 Hxf2+ 18.Kxf2 Sb4 19.Sxb4 Gxb4 20.Wxg2 Wxg2+ 21.Kxg2 Wg8+ w obu przypadkach czarne mają wyraźną przewagę.
10...Kg7 Profilaktyka, po 10...f3 11.gxf3 Kg7 12.Ge3 Sa5 13.Gd3 Sxd5 14.exd5 b5 15.He2 (15.Gxb5 Wb8 16.He2 Hxd5) 15...Sc4 16.O-O-O Sxe3 17.Hxe3 Gd6 czarne stały lepiej.
11.Gxf4 Sxd5

12.exd5 Przegrywające posunięcie, dla utrzymania równowagi należało grać 12.Gxd5 Gd6 13.O-O Wf8 14.Hd2 Hxh4 15.Gxd6 Wxf1+ 16.Wxf1 cxd6 17.Wf7+ Kg6 18.e5 Se7 19.Wf6+ Kg7 20.Wf7+ Kg6 (ale nie 20.Wf7+?? Kh8 21.Wxe7 z wygraną białych) z remisem.
12...Gb4+ 13.c3 We8+ 14.Ge2 Gd6 15.Gxd6 Po 15.O-O Hxh4 16.g3 Hh3 17.Hd2 Wxe2 18.Hxe2 Gxf4 19.gxf4 Hg3+ 20.Kh1 czarne grały 20...Gd7 z wygraną pozycją.
15...Hxd6 16.O-O Se7 17.Gxg4 Sxd5 18.Gxc8 Waxc8 19.Hg4+ Kh8 20.Wf7 Wg8 21. He4 Sf6 22.He3 Nie pomagało 22.He5 Hxe5 23.dxe5 Sg4 i czarne mają figurę przewagi.
Podobnie było po 22.Hf5 Wcf8 23.Wxf8 Wxf8.
22...Wg6 23.Wf1 Wcg8 24.Kh1 Hd5! 25.Wf2 Wobec groxby mata białe tracą wieżę.
25...Hxf7 26.h5 Wg5 0-1

Turniej w Wiedniu 1907r.

Loewy, Leopold Jr -- Tartakower, Savielly
Vienna AUT 1907 0-1 B01y
1.e4 d5 2.exd5 Sf6 3.d4 Sxd5 Obrona Skandynawska, wariant Marshalla.
4.c4 Sf6 5.Sc3 c6 6.Sf3 h6 7.Ge2 Gf5 8.Hb3 Hc8 9.Ge3 e6 10.Wc1 Przełom w centrum d4-d5 dawał białym szanse na przechwycenie inicjatywy 10.d5 Sbd7 11.O-O e5 12.Wad1.
10...Sbd7 11.O-O W dalszym ciągu dobrym wyborem było 11.d5 Gd6 12.Sd4 Gg6 13.Hd1 exd5 14.cxd5 O-O 15.dxc6 bxc6 16.O-O.
11...Gd6 12.Sh4 Gh7 13.g3 O-O 14.Gf3 Ważnym elementem debiutowej mobilizacji sił jest właściwe ustawienie wież, np. 14.Wcd1 We8 15.Sf3 c5 16.Sb5 Ge7 17.Se5, lub 14.Wfe1 We8 15.Gf1 e5 16.Gh3 exd4 17.Gxd4 Hc7 18.Gf5.
14...e5 15.d5 Tym razem można polecić 15.Wcd1 exd4 16.Gxd4 Hc7 17.Ge2 Sc5 18.Gxc5 Gxc5 19.Gd3.
15...e4 16.Ge2 Sc5 17.Hd1 Ciekawą możliwością było odejście hetmana na a3: 17.Ha3 b6 (17...Sd3? 18.Hxd6) 18.Wcd1 Wd8 19.b4 Sd3 20.Sxe4 Sxe4 21.Gxd3.
17...We8 18.dxc6 Przeniesienie akcji na skrzydło królewskie stanowiło interesującą alternatywę 18.Gd4 Sfd7 19.f3 exf3 20.Wxf3 a5 21.Sf5.
18...Hxc6 19.Sd5 Ge5

20.Gd4? Równe szanse dawało 20.Sb4 Hc8 21.Wc2 b6 22.Wd2 a5 23.Sd5 Sxd5 24.Wxd5 Gxb2 25.Gg4 Hc7 26.Hb1 Gf6.
20...Sd3 21.Gxd3? Lepsze 21.Gxe5.
21...Gxd4 Jeszcze silniejsze było 21...exd3.
22.Gxe4? Bardziej opłacalne było 22.Gc2 lub 22.Ge2.
22...Wxe4 23.Hxd4 Wxd4 24.Se7+ Kf8 25.Sxc6 bxc6 26.Sf3 We4 27.Wfd1?! Pozycja jest zła, strata figury jest nie do odrobienia, ale skoro białe zdecydowały się dalej stawiać opór, to bardziej logiczne było 27.b4 z planem dokonania przełomu pionowego na skrzydl hetmańskim.
27...Ke7 Czarne nie spieszą sie z realizacją przewagi, dobre było wtargnięcie na drugą linię 27...We2.
28.Sd4 Wc8 29.f3 We5 30.f4 We3 31.b4 a6 32.a4 c5 33.Sc2 Gxc2 Po 33...Gxc2 34.Wxc2 cxb4 białe nie miały już atutów.
0-1

Turniej B w Ostendzie 1907r.

Perlis, Julius -- Tartakower, Savielly
Ostend-B (Round 3) Ostend 1907 0-1 B22h
1.e4 c5 2.c3 d5 3.exd5 Hxd5 4.d4 cxd4 5.cxd4 Sc6 6.Sf3 Gg4 7.Ge2 e6 8.Sc3 Ha5 9.O-O Sf6 10.Se5 Białe mając do dyspozycji kilka sposobów zakończenia rozwoju wybierają niewczesne wymiany. Dobre było 10.h3 Gxf3 11.Gxf3 Wd8 12.Gxc6+ bxc6 13.Hf3 Ha6 14.Ge3, bądź 10.Ge3 Gb4 11.h3 Gh5 12.Hb3 O-O 13.a3 Gxc3 14.bxc3 Sd5 15.c4 Sxe3 16.fxe3.
10...Gxe2

11.Sxc6?? Równowaga wciąż była zachowana w przypadku prawidłowego 11.Sxe2 Sxe5 12.dxe5 Wd8 13.Sd4 Hxe5 14.Ha4+ Wd7 15.Sf3.
11...Hxc3 0-1 Białe poddały partię, strata figury po 11...Hxc3 12.bxc3 (12.Hxe2 Hxc6) 12...Gxd1 13.Wxd1 bxc6 jest nie do odrobienia.

Turniej B w Ostendzie 1907r.

Tartakower, Savielly -- Billecard, Moritz
Turniej-B Ostend 1907 1-0 C56e
1.e4 e5 2.Gc4 Sf6 3.d4 exd4 4.Sf3 Sc6 5.O-O Sxe4 6.We1 d5 7. Gxd5 Hxd5 8.Sc3 Hd8 9.Wxe4+ Grane jest także 9.Sxe4.
9...Ge7 10.Sxd4 O-O 11.Sxc6 bxc6 12.Wd4 He8 13.Gf4 Gf6 Sbia, Bachir -- Nyland, Thomas 1-0 (68 pos.) Gibraltar Masters, 2007 13...Wb8 14.b3 Gf6 15.Wd3 Gf5 16.We3 Hc8 17.Ge5 Wd8 18.He2 Gxe5 19.Wxe5 We8 20.Wxe8+ Hxe8.
14.We4 Hd7 Równie dobre jest 14...Ge6, Overin, Ivan -- Isakov, Yakov 0-1 (25 pos.) Syktyvkar-ch, 2012 14...Ge6 15.Gxc7 (lepsze 15.Hf3 Hb8 16.Wb1) 15...Hc8.
15.He2 Gxc3 16.bxc3

16...Hf5?! Lepsze 16...Hg4 17.Hxg4 Gxg4 18.Wc4 (bicie piona 18.Gxc7, nie jest groźne, 18...Gf5 19.Wc4 Gxc2 20.Wxc6 Wac8) 18...Wfb8 19.Wxc6 Wb2 20.Wxc7 Ge6 21.a3 Wxc2 22.h3 h6.
17.Gxc7 Ge6 18.c4 Hc5 19.Wd1 Wfe8 20.h3 Wac8 21.Gd6 Ha5 22.a3 Gd7 Nie lepsze 22...c5 23.He3 Hb6 24.Kh2 h6.
23.Gb4 Hf5 Czarne stopniowo wpadają w sidła. Trochę przedłużało obronę 23...Hc7 24.We7 c5 25.Gxc5.
24.Wxe8+ Wxe8 Bicie gońcem doraźnie ratowało przed groźbami matowymi 24...Gxe8 25.Wd3 f6 26.He7 h6, choć straty materialne prowadziły do przegranej pozycji.
25.Hd2 Gc8 26.Hd8 He4 27.Ge7 1-0 27.Ge7 Hxe7 (27...Wxd8 28.Wxd8 mat) 28.Hxe7 i czarne bez hetmana przegrywają.

Adam Umiastowski

Vistula Chess Monthly

Logo Vistula