Felietony

Punkt bez odwrotu

Przy wdrażaniu planów restrukturyzacyjnych i różnych nowoczesnych koncepcji zarządzania często pojawia się punkt bez odwrotu. Po przekroczeniu tego punktu już nie można się wycofać. Albo wdrożymy nasze plany z sukcesem albo nasza firma zniknie. W szachach też tak bywa.

Fatalibekova,E (2230) - Skripchenko,A (2270) [E69]
ol (Women) Moscow, 1994
1.d4 Sf6 2.Sf3 g6 3.c4 Gg7 4.g3 0-0 5.Gg2 d6 6.0-0 Sbd7 7.Sc3 e5 8.e4 c6 9.Ge3 We8 10.h3 exd4 11.Sxd4 Sc5 12.Hc2

12... He7 Ten wariant w ZSRR był nazywany „wariantem Konstantynopolskiego”. W krajach zachodnich mogli do dzisiaj nie słyszeć o tym sowieckim mistrzu krajowym. Warto pamiętać o tym, że obrona Pirca była przez wiele lat nazywana w ZSRR „obroną Ufimcewa”, a potem „obroną Pirca-Ufimcewa”. Tym niemniej warto mieć w domu wydaną dawno temu w ZSRR książeczkę o mistrzu Konstantynopolskim. Nigdy dość zbiorów ciekawych partii komentowanych.
13.Wfe1.Gd7 14.f3?! Groźba bicia na e4 jest iluzoryczna. Białe nie muszą bronić pionka e4 grając f3. Jeżeli czarne mimo wszystko chcą tego pionka zdobyć gra będzie wyglądać podobnie jak w przytoczonym poniżej rodzinnym pojedynku. Oczywiście mężczyzna wygrał z kobietą tylko dlatego, że miał dużo wyższy ranking i wariant jest dla czarnych kiepski.

L'Ami,E (2626) - L'Ami,A (2358) [E69]
HZ Open 2013 Vlissingen NED (5.5), 06.08.2013
1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sf3 Gg7 4.g3 0-0 5.Gg2 d6 6.Sc3 Sbd7 7.0-0 e5 8.e4 c6 9.h3 exd4 10.Sxd4 We8 11.Ge3 Sc5 12.Hc2 He7 13.Wfe1 a5 14.b3 Gd7 15.Wad1 Sfxe4 16.Sxe4 Sxe4 17.Gf4 d5 18.f3 Hc5 19.fxe4 Gxd4+ 20.Kh2 Ge5 21.Gxe5 Wxe5 22.exd5 Wxe1 23.Wxe1 cxd5 24.Hd2 d4 25.Wd1 Gc6 26.Hxd4 Hxd4 27.Wxd4 Wc8 28.Gxc6 Wxc6 29.Kg2 Kf8 30.Wd7 b6 31.Kf3 Ke8 32.Wb7 We6 33.g4 h6 34.Wa7 We7 35.Wa6 Wb7 36.Ke4 Ke7 37.Ke5 f6+ 38.Kd5 Wd7+ 39.Ke4 Wd6 40.c5 bxc5 41.Wxa5 Wd4+ 42.Ke3 Kd6 43.Wa8 h5 44.gxh5 gxh5 45.Wd8+ Ke5 46.Wxd4 cxd4+ 1-0

Z przestawieniem posunięć doszło do tej pozycji w partii naszego dzisiaj najlepszego arcymistrza. Ta partia pokazuje, że z naprawdę dobrymi graczami nie należy grać podejrzanych wariantów, zwłaszcza, gdy nie jesteśmy do nich dobrze przygotowani.

Wojtaszek,R (2637) - Lewtak,D (1939) [E69]
9th Amplico Life Rapid Warsaw POL (6), 19.12.2009
1.d4 d6 2.Sf3 g6 3.g3 Gg7 4.Gg2 Sd7 5.c4 e5 6.Sc3 exd4 7.Sxd4 Sgf6 8.0-0 0-0 9.e4 c6 10.h3 He7 11.Ge3 Sc5 12.Hc2 We8 13.Wfe1 Ge6 14.b3 Gd7 15.Wad1 Se6 16.Sde2 Wac8 17.Hd2 Sc5 18.Hxd6 Hxd6 19.Wxd6 1-0


14... Sh5 Mistrz Konstantynopolski grał w tym miejscu 14...a6!?.

Barcza,G - Konstantinopolsky,A [E69]
1963
1.Sf3 Sf6 2.c4 g6 3.g3 Gg7 4.Gg2 0-0 5.0-0 d6 6.Sc3 e5 7.d4 Sbd7 8.e4 c6 9.h3 We8 10.Ge3 exd4 11.Sxd4 Sc5 12.Hc2 He7 13.Wfe1 Gd7 14.f3 a6 15.Gf2

15...b5 16.cxb5 axb5 17.a3 Se6 18.f4 Sxd4 19.Gxd4 c5 20.Gxf6 Hxf6 21.e5 dxe5 22.Gxa8 Wxa8 23.Hg2 Gc6 24.Sd5 Gxd5 25.Hxd5 Wd8 26.fxe5 Hg5 27.Hf3 Gxe5 28.h4 Hf6 29.Hxf6 Gxf6 30.We2 Wd3 31.Wf1 Wxg3+ 32.Kh2 Gxh4 33.Wf4 g5 34.Wf5 Wd3 35.Wxc5 Gg3+ 36.Kg2 Gf4 37.Wxb5 Kg7 38.We4 h5 39.Wxf4 gxf4 40.Wxh5 0,5-0,5


15.Kh2 f5 16.exf5 Słynny arcymistrz węgierski, autor książki pod znamiennym tytułem „Black is OK”, znalazł zręczne wyjście z kłopotliwej sytuacji, gdy przestał w trakcie pojedynku wierzyć w pozycję białych.

Adorjan,A (2545) - Groszpeter,A (2515) [E69]
HUN-ch HUN (5), 1993
1.Sf3 Sf6 2.c4 g6 3.d4 Gg7 4.g3 0-0 5.Gg2 d6 6.0-0 Sbd7 7.Sc3 e5 8.h3 c6 9.e4 We8 10.Ge3 exd4 11.Sxd4 Sc5 12.Hc2 He7 13.Wfe1 Gd7 14.f3 Sh5 15.Kh2 f5 16.b4!? f4 17.gxf4 Gxd4 18.Gxd4 Se6 19.Hd2 Sexf4 20.Se2 Sxh3 21.Gxh3 Hh4 22.Sg1 Hg3+ 23.Kh1 Gxh3 24.We2 Ge6 25.Wc1 Wf8 26.Gf2 He5 27.Gd4 Hf4 28.Ge3 He5 29.Gd4 Hf4 30.Ge3 He5 0,5-0,5


16...Sxg3!! Do odważnych świat należy! To jest ten punkt bez odwrotu! Takich ruchów już się nie cofnie.
GM Ivkov wiele lat wcześniej w komentarzu do zwycięskiej partii z GM Damjanoviciem, który z teorią debiutów był na bakier i oficjalnie nie pracował nigdy nad szachami (głównie namiętnie grał blitza z każdym chętnym a nad pozycjami zastanawiał się podczas turnieju, gdy stanęły na szachownicy) śmiało poszedł na tę pozycję nie widząc ruchu 16...Sg3. W komentarzu do partii oceniał pozycję po 16 posunięciu jako lepszą dla białych. Naśladowcy Damjanovica źle kończyli.

Ivkov,B - Damjanovic,M [E69]
Malaga Malaga, 1968
1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sf3 Gg7 4.g3 0-0 5.Gg2 d6 6.0-0 Sbd7 7.Sc3 e5 8.e4 c6 9.h3 We8 10.Ge3 exd4 11.Sxd4 Sc5 12.Hc2 He7 13.Wfe1 Gd7 14.f3 Sh5 15.Kh2 f5 16.exf5 Gxd4 17.Gxd4 Hg5 18.Wxe8+ Wxe8 19.Hf2 Sd3 20.f4 Hxf5 21.Hd2 Sc5 22.We1 Wxe1 23.Hxe1 Sxf4 24.He7 Sh5 25.Hxd6 Sd3 26.Se4 Se1 27.Hb8+ Gc8 28.Kg1 Sxg2 29.Sd6 Hd7 30.Hxc8+ Hxc8 31.Sxc8 Se1 32.Gxa7 Sd3 33.Kg2 b5 34.cxb5 cxb5 35.Gd4 b4 36.a4 bxa3 37.bxa3 Kf7 38.a4 Ke6 39.Kf3 Kd5 40.Ga1 Sb4 41.g4 Sc2 42.Gb2 Kc4 43.gxh5 Kb3 44.hxg6 hxg6 45.a5 Kxb2 46.a6 Sd4+ 47.Ke4 Sb5 48.a7 1-0


17.fxg6 W końcu znalazł się chętny do bicia na g3:

Calotescu,C (2304) - Gouliev,N (2457) [E69]
3rd Rohde Open Sautron FRA (4), 28.10.2003
1.Sf3 Sf6 2.c4 g6 3.g3 Gg7 4.Gg2 0-0 5.d4 d6 6.0-0 Sbd7 7.Sc3 e5 8.e4 We8 9.h3 c6 10.Ge3 exd4 11.Sxd4 Sc5 12.Hc2 He7 13.Wfe1 Gd7 14.f3 Sh5 15.Kh2 f5 16.exf5 Sxg3 17.Kxg3!? Gxd4 18.Gxd4 Hg5+ 19.Kh2 Hf4+ 20.Kh1 Hxd4 21.fxg6

21... Sd3 (Bardzo ciekawa pozycja. Co jest ważniejsze: przewaga materialna czy inicjatywa? Chyba jednak inicjatywa!)
22.gxh7+ Kh8 23.Wxe8+ Wxe8 24.Se4 Gf5 25.Hc3 Hxc3 26.bxc3 Gxe4 27.fxe4 Kxh7 28.Wb1 b6 29.Kh2 Se5 30.h4 Kh6 31.Wf1 Kg7 32.Gh3 Sxc4 33.Gf5 Se3 34.Wg1+ Kf6 35.Gg6 We5 36.Kh3 Wc5 37.h5 Wxc3 38.Kh4 Wa3 39.h6 Wxa2 40.h7 Wh2+ 41.Kg3 Kxg6 42.Kxh2+ Kxh7 43.Kg3 Sc4 44.Kf4 a5 45.Kf5 b5 46.Ke6 b4 47.e5 dxe5 48.Kf7 Sd6+ 49.Ke6 Sb5 50.Kf7 Kh6 51.Kf6 Kh5 52.Kxe5 b3 53.Kf5 Kh6 54.Kf6 Kh7 55.Kf7 Sd6+ 56.Ke6 Se4 57.Kf7 Kh6 58.Wg6+ Kh5 59.Wxc6 a4 60.Wb6 Sc5 61.Wb5 a3 62.Wxc5+ Kg4 63.Kf6 a2 64.Wc4+ Kf3 65.Wa4 b2 66.Wa3+ Ke4 0-1


17...Sh5 18.gxh7+ Później białe próbowały wzmocnić grę, ale bez powodzenia. Partia niemieckich juniorów dobrze wyjaśnia ideę czarnych.

Prosch,C - Buenermann,V (2275) [E69]
GER-ch U20 qual3 (3), 1995
1.d4 Sf6 2.Sf3 g6 3.c4 Gg7 4.g3 0-0 5.Gg2 d6 6.Sc3 Sbd7 7.0-0 e5 8.e4 c6 9.h3 We8 10.Ge3 exd4 11.Sxd4 Sc5 12.Hc2 He7 13.Wfe1 Gd7 14.f3 Sh5 15.Kh2 f5 16.exf5 Sxg3 17.fxg6 Sh5 18.Gf2?! Ge5+ Hf4+ 20.Kh1 Hxd4 21.fxg6

19.f4 Sxf4 20.Sf3 Scd3 21.Wxe5 Sxe5 22.Sxe5 dxe5 23.gxh7+ Kh8 24.Wg1 He6 25.Se4 Sxh3 26.Gh4 Hf5 27.Wf1 Sf4 28.Gf6+ Kxh7 29.Sg5+ Kg8 30.Hxf5 Gxf5 31.Ge4 Gxe4 32.Sxe4 Kf7 33.Gxe5 Wxe5 34.Wxf4+ Ke7 35.Sc3 Wd8 36.Wf2 Wg5 37.Wf3 Wd2+ 38.Kh3 Wxb2 39.We3+ Kd8 40.Se4 We5 0-1


18... Kh8 19.Hd2 Nieco lepsze było chyba 19. f4.

Ionov,S (2530) - Almasi,Z (2620) [E69]
Tilburg Tilburg (1), 1994
1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sf3 Gg7 4.g3 0-0 5.Gg2 d6 6.0-0 Sbd7 7.Sc3 e5 8.e4 c6 9.h3 We8 10.Ge3 exd4 11.Sxd4 Sc5 12.Hc2 He7 13.Wfe1 Gd7 14.f3 Sh5 15.Kh2 f5 16.exf5 Sxg3 17.fxg6 Sh5 18.gxh7+ Kh8 19.f4 Hh4 20.Sf3 Hg3+ 21.Kg1 Sxf4 22.Gxf4 Hxf4 23.Wxe8+ Wxe8 24.Wd1 Gxh3 ! (Czarne mają silną inicjatywę. Niespodziewanie ta partia będzie trwała ponad 100 ruchów.) 25.Hd2 Hg3 26.Hf2 Hxf2+ 27.Kxf2 Gf5 28.Gf1 Wf8 29.Kg2 Gxc3 30.bxc3 Ge4 31.Ge2 Sa4 32.Wxd6 Sxc3 33.We6 c5 34.Kf2 b6 35.Ke3 Gf5 36.Sh4 Gxh7 37.Gd3 Sd1+ 38.Kd2 Wd8 39.Kxd1 Wxd3+ 40.Ke2 Wd4 41.We8+ Kg7 42.Sf3 We4+ 43.Wxe4 Gxe4

44.Sd2 (Dla zainteresowanych tą końcówką przytaczamy tę partię do końca.) 44...Gc2 45.Ke3 Kf6 46.Sf3 Gd1 47.Sd2 Ke5 48.Se4 Ge2 49.Sd2 Gg4 50.Se4 Ge6 51.Sd2 Gg4 52.Se4 Gh3 53.Sd2 Gg2 54.Sb1 Gh3 55.Sd2 Ge6 56.Sf3+ Kd6 57.Sd2 Kc7 58.a3 Kb7 59.Kd3 Ka6 60.Sb3 Gg4 61.Kc3 Gd1 62.Sc1 Ka5 63.Sd3 Ge2 64.Sb2 Gf1 65.Kc2 Ka6 66.Kc3 Kb7 67.Sd1 Ge2 68.Sf2 Kc7 69.Se4 Kd7 70.Sg3 Gg4 71.Kd3 Gh3 72.Ke3 Ge6 73.Kd3 Kd6 74.Se4+ Ke5 75.Sc3 Gh3 76.Sb5 Gf1+ 77.Kc3 a5 78.Kb3 Gg2 79.Sc3 Gf3 80.Kc2 Ge4+ 81.Kd2 Gc6 82.Ke3 Kd6 83.Kd3 Gg2 84.Sa4 Kc6 85.Kc3 Gf1 86.Sb2 Ge2 87.Kd2 Gf3 88.Ke3 Gh5 89.Ke4 Gf7 90.Ke3 Ge8 91.Sd3 Kd6 92.Sb2 Gc6 93.Sd3 Ga4 94.Kd2 Ke6 95.Sb2 Gd7 96.Ke3 Kf5 97.Sd1 Ga4 98.Sc3 Gb3 99.Sd5 b5 100.Se7+ Ke6 101.Sc6 Gxc4 102.Sxa5 Gd5 0-1

W naszej głównej partii czarne wykazują słabość pozycji białych.
19... Hh4 20.Gf2 Hf4+ 21.Hxf4 Sxf4 22.Sb3 Scd3 23.Wxe8+ Wxe8 24.Gd4 Gxd4 25.Sxd4 c5 26.Sdb5 We6 27.Gf1 Wh6 28.h4 a6 29.Sc7 Wxh4+ 30.Kg3 Wxh7 31.S7d5 Wg7+ 32.Kh2 Se5 33.Ge2 Sxe2 34.Sxe2 Sxf3+ 35.Kh1 Gf5 36.Sec3 Wg3 37.a4 Gh3 38.Sf4 Gg2+ 0-1

Paweł Kruza i Adam Umiastowski

Vistula Chess Monthly

Logo Vistula