Kronika 2009 (36)
Jerzy Giżycki 7.01.1919 - 27.09.2009

     Z zawodu był krytykiem filmowym. W 1946 roku był jednym z założycieli tygodnika "Film", a w 1966 - miesięcznika "Kino". Redagował pismo "Kamera". Był autorem książek popularno-naukowych poświęconych kinematografii: "Jak powstaje film" (PWWP 1951) i "W filmie nie ma rzeczy niemożliwych" (FAW 1958). W latach 60-tych prowadził w Telewizji Polskiej cykl audycji poświęconych filmom animowanym, które - obok filmów dokumentalnych - stanowiły przedmiot jego specjalnych badań.
     Szachami zainteresował się jeszcze w latach przedwojennych, uczestnicząc w rozgrywkach akademickich. Po wojnie stał się kolekcjonerem literatury szachowej oraz dzieł sztuki poświęconych szachom. Efektem szeroko zakreślonych studiów nad historią szachów oraz ich związków z wieloma dziedzinami nauki i sztuki była pomnikowa książka "Z szachami przez wieki i kraje" (I wydanie po rosyjsku - Warszawa 1958, I wydanie po polsku - Warszawa 1960).

     Książka korzysta z tych bogatych zasobów, łącząc felietonową gawędę z cytatami z dzieł pisarzy i naukowców, przeplatając rozważania materiałami dokumentalnymi, anegdotą, żartem bądź innymi drobiazgami z szachowego panopticum.
     Na stronę ilustracyjną książki składa się ponad 500 rycin, reprodukcji obrazów, sztychów, karykatur, zdjęć, fotosów, ekslibrysów, znaczków pocztowych itp. Wiele rysunków wykonanych zostało specjalnie do tej książki przez czołowych polskich artystów plastyków.

(ze wstępu)

     To dzieło miało 3 wydania polskie, 5 - rosyjskich, 2 - angielskie, a ponadto jedno szwedzkie, węgierskie, duńskie i niemieckie (z reguły poszerzana o rozdziały opracowane przez miejscowych autorów: Stahlberga, Wooda, Groba i in.). Innym ciekawym opracowaniem J. Giżyckiego (we współautorstwie z A. Górnym) była albumowa monografia gier hazardowych "Fortuna kołem się toczy" (Warszawa 1976), przetłumaczona następnie na języki: niemiecki, słoweński i serbsko-chorwacki.

Giżycki w ZSRR

Jerzy Giżycki w ZSRR

Drugim niezwykłym osiągnięciem autorskim śp. Jerzego Giżyckiego był wydany wespół z Władysławem Litmanowiczem leksykon encyklopedyczny "Szachy od A do Z" (wydawnictwo "Sport i Turystyka"; tom 1 w fantastycznym nakładzie 50 tysięcy egzemplarzy ukazał się w 1986 r., tom 2 rok później, łącznie 1438 stron druku, z wieloma ilustracjami i tabelami).

Szachy od A do Z

     Od początku lat 60-tych Jerzy Giżycki prowadził stałą rubrykę "Mozaika szachowa" w nieistniejącym dziś miesięczniku "Szachy". Po wielu latach przerwy rubryka ta odrodziła się w "Panoramie Szachowej" około roku 2000 świadcząc dowodnie, że sędziwy autor nieustannie śledzi związki "królewskiej gry" z literaturą piękną, malarstwem i grafiką.
     Pokaźną część swoich zbiorów, a w szczególności kolekcję ekslibrisów szachowych, których był niezrównanym znawcą, pan Jerzy przekazał do Biblioteki PAN w Kórniku k/Poznania.

Jerzy Giżycki

Jerzy Giżycki

     Miał godność Członka Honorowego Polskiego Związku Szachowego, a uczestnicy Walnych Zebrań Związku z pewnością pamiętają jego charakterystyczną wysoką postać na sali obrad.

Cześć Jego pamięci.

Tomasz Lissowski




http://szachowavistula.pl/vistula/

e-mail

Valid XHTML 1.0 Transitional