Gra bez błędów

O wyniku partii szachów najczęściej decyduje popełniony błąd, gdyż jest to gra skomplikowana i trudna. Powstaje natychmiast pytanie, czy możliwa jest gra bez błędów? Niełatwo odpowiedzieć jednoznacznie na to pytanie, gdyż zależy to od wielu czynników. Pierwszy najważniejszy to umiejętności grających szachistów. Na najwyższym poziomie o bezbłędną grę łatwiej, choć z drugiej strony zawodnicy stawiając sobie cele sportowe, często ryzykują nawet niepoprawną grę, w nadziei na sprowokowanie przeciwnika. Gra sportowa odbywa się na czas, w przypadku zawodów klasycznych partie mogą trwać przez wiele godzin i tutaj natrafiamy na problem wydolności psychofizycznej. Nawet bardzo uzdolnieni i sprawni ludzie ulegają zmęczeniu i stopniowo tracą kontrolę nad swoimi poczynaniami na szachownicy. Co dopiero, gdy chodzi o zwykłych śmiertelników. Zmęczenie nie tylko odbiera sprawność myślenia, potrafi też odebrać motywację, albo skuśić do rzeczy nierosądnych i ryzykownych.
Chcemy przedstawić czytelnikom partię, która po analizie okazuje się bezbłędna. Rozegrana na turnieju w Dortmundzie - patrz sprawozdanie, który obu zawodnikom przyniósł sukces, była juz ich trzecim spotkaniem. Wyżej notowany Jan Krzysztof Duda raz przegrał w 2015 roku w Berlinie, drugi raz zremisował w Chanty Mansilsku w 2017 roku. Zrozumiała była chęć rewanżu w kolejnej partii.

Duda, Jan-Krzysztof (2737) -- Kovalev, Vladislav (2655)
46th GM 2018 (Round 1.2) Dortmund GER 2018.07.14 1/2-1/2 E52
1.d4 ♘f6 2.c4 e6 3.♘c3 ♗b4 4.♘f3 d5 5.e3 O-O 6.♗d3 b6 Obrona Nimzowitscha z fianchetto na skrzydle hetmańskim jest popularna od wielu dziesięcioleci, grał tak w 1956 roku Mark Tajmanow arcymistrz w randze pretendenta do światowej korony.
7.O-O ♗a6 8.cxd5 exd5 9.♘e5 ♗xd3 10.♘xd3 ♗xc3 11.bxc3 ♘c6 12.♕c2 ♘a5 13.♗a3 ♖e8 14.♘b2 ♘e4 15.♖ad1 ♕d7 16.♗b4 ♘c6 17.♘d3 ♘d6

18.♗xd6 Ponieważ większość białych pionów stoi na czarnych polach, goniec nie ma wyraźnych perspektyw.
18...cxd6 Odbicie hetmanem 18...♕xd6 19.c4 dxc4 20.♕xc4 ♘a5 21.♕a4 dawało wyrównaną grę. Zdwojenie pionów jest przejawem wyrafinowanej gry pozycyjnej, odsłania kolumnę na piona c3.
19.♕a4 ♘e5 20.♕xd7 ♘xd7 21.♖b1 ♖ac8 22.♖fc1 ♖c4 23.♔f1 ♖ec8 24.♖b3 Czarne pierwsze dokonały zamachu, jednak sytuacja jest opanowana, pozycja jest równa.
24...f5 25.♔e2 ♔f7

26.♔d2 Drugi scenariusz to przygotowanie przełomu na skrzydle hetmańskim 26.♘b2 ♖4c7 27.♔d2 ♘f6 28.f3 g5 29.a4 ♘d7 30.♘d3 h6 31.♖a1.
26...♘f6 27.f3 ♖a4 28.♖a1 g5 29.a3 ♘h5 30.♖b5 ♔e6 31.♘b4 ♘f6 32.h3 h5 Mniej zobowiązujące było 32...h6 33.♘d3 ♖ac4 34.♖b3 ♘h5 35.a4 f4 36.exf4 ♘xf4.
33.h4 gxh4 34.♘d3 ♔d7 35.♖b4 ♖a5 36.♘f4 ♖g8 Czarne obroniły piona d5 i rozpoczynają nacisk na piona g.
37.♖b3 Przesuwanie skrajnych pionów nie daje nikomu przewagi 37.a4 h3 38.gxh3 h4 39.♔e2 ♔c6 40.♔f2 ♖g7 41.♘g2 ♖h7.
37...h3 38.gxh3 h4 39.♔e2 ♖g3 Wieża znalazła placówkę w obozie przeciwnika.
40.♔f2

40...♘g8 Możliwe było także 40...♔c6 41.♖bb1 ♖a4 42.♖b4 ♖a5 z równą pozycją.
41.♖h1 ♖g7 42.♘g2 ♖h7 Pion h4 jest bezpieczny.
43.♖g1 ♘e7 44.♘e1 ♖a4 45.♔e2 ♔e6 46.♘d3 ♔f6 47.♘f4 ♖a5 Czarne zdążyły solidnie obronić osłabionego, ale też cennego piona d5.
48.♔d3 ♖h8 49.♔c2 ♖g8 Równie dobrze gra mogła się potoczyć tak: 49...♔f7 50.♔b1 ♖h6 51.♔a2 ♘g6 52.♖xg6 ♖xg6 53.♘xg6 ♔xg6 54.♖b1 ♔f6 55.♖g1 ♖a4 56.♔b3 ♖c4.
50.♖xg8 ♘xg8 51.♔b2 ♘e7 52.♔a2 Wątpliwe aby jakąś przewagę uzyskały białe po 52.♖b4 ♘g6 53.♘xg6 ♔xg6 54.f4 b5 55.♔a2 a6.
52...♘g6 53.♘g2 ♔e6 54.♖b4 ♔d7 55.♖b1 ♔e6 56.♖g1 ♔f6 57.♔b3 ♖b5+ 58.♔c2 ♖a5 59.♔b3 ♖b5+ 60.♔a2 ♖a5 61.♘e1 ♖a4 62.♔b3 ♖c4 63.f4

63...♖c8 Walka powoli wygasa, obie strony okopały się krzepko, szanse są równe.
64.♔c2 ♘e7 65.♘f3 ♖h8 66.♖b1 ♔e6 67.♔d3 ♔d7 68.♖g1 ♖h7 69.♘g5 ♖g7 70.♘f3 ♖h7 71.♘g5 ♖g7 72.♘f3 Możliwe jest powtarzanie posunięć 72.♘f3 ♖h7.
1/2-1/2

Paweł Z. Kruza i Adam Umiastowski

Vistula Chess Monthly

Logo Vistula