Felietony

Człowiek czy komputer: kto ma rację?

Znaleźliśmy niedawno na bezdrożach internetu zbiór partii legendarnego mistrza świata ludzi Michaiła Tala z komentarzem komputerowego GM Fritza w wersji 5.00. To jest bardzo stary program, jeszcze z XX wieku. Warto pamiętać jednak, że już ta wersja na komputerach dzisiaj „śmietnikowych” gromiła znanych ludzkich arcymistrzów i wygrywała turnieje. Obejrzyjmy partię legendy ludzkich szachów i zastanówmy się wspólnie nad komentarzami legendarnego arcymistrza komputerowego. Nie będziemy analizować żadnej partii Tala programami, które mamy. Niech legenda trwa... Szachy bez komputerów były takie ciekawe!

Tal,M (2650) - Platonov,I [B97]
096e Dubna, 1973
1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cxd4 4.Sxd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Gg5 e6 7.f4 Hb6 8.Hd2= Czy zgadzacie się z oceną komputera? Czy ta pozycja z wariantu Najdorfa obrony sycylijskiej Waszym zdaniem jest równa?
8...Hxb2 9.Sb3 Ha3 10.Gxf6 gxf6 11.Ge2 Sc6 12.0-0 Gd7 13.Gh5 Gg7= Czy zgadzacie się z oceną komputera?

14.Wf3 0-0= Czy zgadzacie się z oceną komputera?
15.Waf1 Sa5 16.Wh3 Sxb3 17.axb3 Wac8 18.Kh1 f5 19.exf5 Hb4 20.f6 20.Wff3 exf5 21.Whg3 Wfe8
20...Gxf6

21.f5? -+ Czy zgadzacie się z oceną komputera? Czy również Waszym zdaniem ta pozycja jest przegrana dla białych? Fritz 5. 00 poleca tu 21.Wff3!?
21...Wxc3 Fritz 5. 00 odradza bicie gońcem: 21...Gxc3 22.Hg5+ Kh8 23.Gg6 fxg6 24.Hxg6+-
22.Wg3+

Komputer podaje taki wariant: 22.Wg3+ Gg7 23.Wxg7+ Kxg7 24.Hg5+ Kh8 25.Hf6+ Kg8 26.Hg5+ Kh8 27.Hf6+ Kg8 28.Hg5+ Kh8=. Czy zgadzacie się ze stwierdzeniem bardzo starego programu komputerowego, że grossmeister CCCP (GM ZSRR), mistrz międzynarodowy (IM) wg FIDE poddał remisową pozycję? 1-0

Wolimy jednak ludzi i ich komentarze do partii szachowych. A partia pokazuje np. jak bardzo zmienił się poziom gry w szachy przez kilkadziesiąt lat. Dzisiejsi geniusze, współczesne genialne partie mogą być inaczej ocenione przez programy komputerowe za 50 lat.

Paweł Z. Kruza i Adam Umiastowski

PS: Zajrzeliśmy w przyszłość: komputer śmiał się radośnie oglądając partie Carlsena i Ananda. Na szczęście...

Vistula Chess Monthly

Logo Vistula