BRĄZ OLIWII KIOŁBASY NA MISTRZOSTWACH EUROPY KOBIET

Iași 2021

W rumuńskiej miejscowości Iași (wymawiaj: Jaszi), historycznej stolicy Mołdawii i "kulturalnej stolicy" całej Rumunii, w dniach 9-20 sierpnia 2021 odbyły się 21 Mistrzostwa Europy Kobiet w szachach. Uczestniczki walczyły (nie licząc medali i tytułów) o 10 przepustek do przyszłego Pucharu Świata. Z uwagi na zakończony niewiele wcześniej tegoroczny Puchar Świata na starcie nie stanęła przynajmniej dziesiątka silnych arcymistrzyń (Kosteniuk, Goriaczkina, A. Muzyczuk, Dzagnidze, Kaszlinska, Cramling, Gunina, Stefanowa itd. itd.), z których każda mogłaby włączyć się do walki o najwyższe miejsca. W turnieju zagrała silna grupa szachistek z Polski, ale bez Joanny Majdan i Kariny Szczepkowskiej - Cyfki. Rzut oka na górną część tabeli turniejowej.

M.Tyt.Nazwisko, ImięFedFIDEPkt TB1TB2TB3TB4TB5
1GMDanielian Elina ARM24079240469,574,500
2IMOsmak Iulija UKR24188,5238873,58000
3WIMKiolbasa Oliwia POL228882372687200
4IMBuksa Nataliya UKR24138233467,57300
5WGMSargsyan Anna M. ARM23887,5237064,569,500
6IMMammadova Gulnar AZE23857,5236064,56800
7GMKhotenashvili Bela GEO24717,5235868,57300
8WIMNarva Mai EST22767,5234668,572,500
9IMArabidze Meri GEO24387,523297176,500
10WGMGarifullina Leya RUS23857,52327636700
11IMBadelka Olga BLR24187,523246569,500
12IMDaulyte- Cornette Deimante FRA24087,5232162,56700
13IMMilliet Sophie FRA24037,5230463,567,500
14GMBatsiashvili Nino GEO248772368717600
15IMMammadzada Gunay AZE24607236469,574,500
16WGMInjac Teodora SRB23707234667,57200
17IMJavakhishvili Lela GEO24707233965,570,500
18WFMZherebtsova Alexandra RUS21887232259,563,500
19WGMMaltsevskaya Aleksandra RUS24096,5236268,572,500
20WGMZawadzka Jolanta POL24036,52361687300
21WFMMkrtchyan Mariam ARM20936,523246063,500
22GMSocko Monika POL23936,52320667000
23WGMRadeva Viktoria ECU23726,5231765,569,500
24WIMAntova Gabriela ECU22926,52317636600
25IMBulmaga Irina ROU24136,5230765,57100
26IMUnuk Laura SLO24076,5230764,569,500
27GMGirya Olga RUS24256,523056468,500
28WGMBalajayeva Khanim AZE23766,5230263,567,500
29WIMUrh Zala SLO22166,5229660,56500
30WIMSliwicka Alicja POL23066,52281606300

itd. 117 uczestniczek

Wygrywając w ostatniej rundzie z młodą Estonką Mają Narva, przypieczętowała swój największy sukces w karierze Elina Danielian, którą pamiętamy z Mistrzostw Świata Juniorek w Żaganiu w 1996 roku. Srebrna medalistka Julija Osmak wygrała 6 partii (niestety dwie z Polkami...) i zremisowała 5, z czego większość pod koniec turnieju, co pokazuje, że w jej grze są jeszcze rezerwy.

Kolosalną niespodziankę sprawiła Oliwia Kiołbasa, zdobywając brązowy medal i wypełniając przy tym - po sześciu latach przerwy - normę arcymistrzowską. Po porażce w 2. rundzie (z Osmak) Oliwia wygrała cztery kolejne partie, a później skutecznie broniła miejsca w czołówce, dołączając do swego dorobku pełnowartościowe zwycięstwa nad Hoang (Węgry) oraz Javakhashvili (Gruzja). 7 zwycięstw w tak wymagającym turnieju, tylko 2 remisy (w końcowej fazie Mistrzostw) i 2 porażki to dowód wielkiej waleczności, połączonej z doskonałym przygotowaniem debiutowym (z pewnością również zasługa trenera!) i wysoką techniką. Oliwia Kiołbasa puka do reprezentacji Polski!

Analiza partii Oliwii pokazuje, że nie boi się ona grać przy nierównym materiale, gdy wcześniej lub później trzeba ruszyć do ataku, ale też potrafi prowadzić partię w spokojnym manewrowym stylu, odpierać groźby przeciwniczki i gromadzić niewielkie przewagi.

Oliwia Kiołbasa - Bela Khotenashvili Partia Hiszpańska
Oliwia Kiołbasa - Thanh Trang Hoang Obrona Francuska
Lela Javakhishvili - Oliwia Kiołbasa Gambit Hetmański

Partia Hiszpańska

Kiołbasa, Oliwia (2288) - Khotenashvili, Bela (2471) [C72]
21st ch-EUR 2021 Iasi (r. 5.6), 13.08.2021
1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 d6 5.0–0 Gd7 6.c3 g6 7.d4 Gg7 8.d5 Sce7 9.Gxd7+ Hxd7 10.c4=

Pozycja typowa dla obrony królewsko-indyjskiej, z tą ważną różnicą, że wymienione zostały białopolowe gońce, co powinno oznaczać pewną korzyść dla białych, dla których, przy "indyjskiej" strukturze pionów, goniec białopolowy jest dość często (choć nie zawsze!) gońcem pasywnym, potencjalnie "złym". Sprawa jest jednak bardziej skomplikowana, a podobne szablonowe oceny, oparte na przesłankach znanych juniorkom z pierwszą kategorią, są całkowicie nieprzydatne na poziomie arcymistrzowskim. 10...h6 11.Sc3 f5 12.Se1 Sf6 13.f3 0–0 14.Sd3 f4 15.b4 g5 16.a4 Wf7 17.Wa2 Sg6= 18.a5 Szablonowe 18.c5 wygląda bardzo dobrze.
18...g4 19.b5? Lepsze 19.fxg4 Sxg4 20.b5 Waf8 21.He2 = 19...g3 20.h3 Sh7

Czarne w tej pozycji są pozbawione ważnego atutu - nie mogą poświęcić białopolowego gońca na h3 (bo go wymieniły w debiucie), ale to nie oznacza, że pozycja białego króla jest solidna.
21.bxa6 Wxa6 Być może jeszcze lepsze było 21...bxa6 22.c5 Sg5.
22.Hb3 c5 23.Sa4 Lepsze 23.dxc6 Wxc6 24.Sd5 i białe mają więcej przestrzeni do manewrów, niż w partii.
23...Sg5 24.Sb6

24...Sxh3+?! Niewskazany w tej konkretnej pozycji pośpiech, lepsze 24...He7 25.Sc8 Hf8 26.Sb6 Sh4 27.Hb5 Kh7 28.Sd7? (po 28.Gd2 Wc7 Stockfish widzi wielką przewagę czarnych) 28...Sxh3+ 29.gxh3 Hc8 z groźną inicjatywą.
25.Kh1 Po przyjęciu ofiary białe przegrywają: 25.gxh3 Hxh3 26.Hc2 Sh4 27.Se1 Gf6 28.Ha4 We7 29.We2 Kh7 30.Hc2 Wg7 (wieża kieruje się do pola h5) 31.Wg2 Wg5 32.He2 Wh5 i ratunku nie widać.
25...Wxb6?! Znów radykalne rozwiązanie, a można grać 25...Hd8 26.gxh3 Gf8 27.Kg1 Hh4 28.Kg2 =.
26.Hxb6 Sg5 27.Sxc5 He7? 27...He8 28.Se6 We7 i nie wolno 29.Sxg5? (prawidłowe 29.Kg1 z niewielką przewagą czarnych) z powodu 29...hxg5 30.Hxd6? Kf7! –+.
28.Hxb7 Hd8 29.Hb6 Hf6? 29...He7 30.Hb7 Hd8.
30.Wd1 Sxe4?? Jest to albo grube przeoczenie, albo desperacka i ryzykancka próba gry na wygraną, wbrew wymaganiom pozycji, gdy należało zadowolić się remisem. Po 30...Sf8 31.Kg1 Hg6 32.Se6 Hh5 pozycja jest bliska równości.
31.Sxe4 Hh4+ 32.Kg1 Wb7 Czy to możliwe, że poświęcając skoczka na e4 czarne przeoczyły prostą obronę 32...Hh2+ 33.Kf1 Hh1+ 34.Hg1?.
33.Hxb7 Hh2+ Atakujący hetman jest bardzo groźny, ale jego aktywność nie jest w stanie zrekompensować straty dwóch wież. Obrona Oliwii triumfuje!.
34.Kf1 Hh1+ 35.Ke2 Hxg2+ 36.Kd3 Hxf3+ 37.Kc2 Hxe4+ 38.Kb2 g2 39.Hb3 f3 40.Ge3 Se7 41.a6 Sf5 42.Gf2 Sd4 43.Hd3 1–0

Obrona Francuska

Kiołbasa,Oliwia (2288) - Hoang,Thanh Trang (2404) [C02]
21st ch-EUR 2021 Iasi (r. 8.9), 17.08.2021
1.e4 e6 2.d4 d5 3.e5 Często spotykane w praktyce naszej zawodniczki.
3...c5 4.c3 Sc6 5.Sf3 Hb6 6.Sa3 cxd4 7.cxd4 Gb4+ Do spokojniejszej gry prowadzi 7...Sge7 8.Sc2 Sf5 9.Ge2 Gd7 10.0–0 a6.
8.Gd2 Sge7 9.Sc2 Gxd2+ 10.Hxd2 Hxb2 11.Gd3 Hb6 12.0–0 h6 13.Wab1 Hd8 Zdobycie pionka czarne okupiły stratą czterech temp. Ale pozycja jest zamknięta, wiec trudno na razie mówić o znaczniejszej przewadze białych. Zwycięży strona grająca dokładniej.
14.Se3 b6 15.Wfc1 Sa5 16.g3 Gd7 17.Sg2 Sc4 18.He2 b5 19.Sf4

19...0–0 Pozycja roszady wygląda solidnie, zwłaszcza że białe nie mogą poświęcić niczego na h6, a przerzucenie figur w pobliże czarnego króla wcale nie jest proste. Szanse są obustronne.
20.h4 g6? Lepsze 20...Hb6 z dalszym a7-a5; po ruchu w tekście słabość czarnych pól jest dotkliwa.
21.Sh2 Sc6? Kolejny słaby ruch, po którym przewaga białych jest poważna. Należało grać 21...Kg7 22.Sg4 Sg8.
22.Hg4 Jeszcze silniejsze było 22.Hd1 Kg7 23.Sg4 Se7 24.Sf6.
22...Ge8 22...Kh8!?.
23.Sh5 Kh8 Warto rozważyć 23...a5 24.Sf6+ Kg7.
24.Sf6 Kg7 25.h5 a6 26.Sf3 Hc8 27.Kg2

Do walki włącza się wieża na kolumnie "h", co rozstrzyga. Czarne są już teraz bezapelacyjnie zgubione, ich figury ze skrzydła hetmańskiego nie pomogą własnemu królowi.
27...Se7 28.Wh1 Wh8 29.Hf4 Gc6 30.g4 To też wygrywa, ale silniejsze jest 30.hxg6 fxg6 31.Gxg6 Sxg6 32.Sh5+ Kg8 33.Hf6 i czarne mogą się poddać.
30...g5 31.Sxg5 hxg5 32.Hxg5+ Kf8 33.h6 Sg6 34.h7 Wa7

35.Gxg6 fxg6 36.Sd7+! Ke8 37.Hf6 Kxd7 38.Hg7+ 1–0

Gambit Hetmański

Javakhishvili,Lela (2470) - Kiołbasa,Oliwia (2288) [D37]
21st ch-EUR 2021 Iasi (r. 10.3), 19.08.2021
1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sf3 Sf6 4.Sc3 Sbd7 5.cxd5 exd5 6.Gg5 c6 7.e3 Ge7 8.Gd3 0–0 Typowa dla gambitu hetmańskiego struktura karlsbadzka.
9.Hc2 h6 10.Gh4 We8 11.0–0 Se4 12.Gxe7 Hxe7 13.Gxe4 dxe4 14.Sd2 Sf6

Takie pozycje powstają w obronie francuskiej (z odwróceniem kolorów), gdy białe, naśladując Steinitza, biją d4xc5, aby następnie wykorzystać placówkę na zwolnionym polu d4 (tutaj czarne liczą na okupację punktu d5).
15.Wab1 Gf5 16.b4 Wac8 17.Ha4 b6 18.Wfc1 Wed8 19.Se2?! Ciekawe jest 19.Sc4 i jeśli 19...b5, to 20.Ha5! Sd7 21.a4 Gh3 22.Sd2 Hg5 23.g3 Sf6 24.Se2 z lepszą pozycją białych.
19...h5 20.h3 h4 21.b5 cxb5 22.Hxb5 Sd5 23.Wxc8 Gxc8 24.Wc1 a6 25.Hb1 Gf5 26.Sc4 Dobre było 26.Sc3 Sxc3 27.Wxc3 =.
26...Wc8 27.Se5 Wxc1+ 28.Hxc1 Hb4 29.Kh2 Hd6 30.Kg1 Hb4 31.Kh2 Hd6 32.Kg1 f6 33.Sc4 Komputer poleca 33.g4 hxg3 34.Sxg3 Gxh3 35.Sg6 Ge6 36.Sxe4 z większymi szansami na uratowanie partii, niż po ruchu w tekście.
33...Hc6! 34.Sd2 Hxc1+ 35.Sxc1

Bez hetmanów znaczenia nabiera przewaga pionka na skrzydle hetmańskim. Białej konnicy wyraźnie brakuje przestrzeni do manewrów, czarny skoczek dominuje nad szachownicą. Resztę partii nasza mistrzyni gra wręcz koncertowo.
35...a5 Silne jest również 35...Sc3! 36.a3 Ge6.
36.Kf1 a4 37.Ke1 b5 38.a3 g5 39.Sa2 Gg6 40.Kd1 f5 41.Sb1 f4

42.Sbc3 Nie pomaga 42.Ke2 f3+ 43.Kf1 Gf7 44.gxf3 exf3 45.Sc1 b4.
42...f3! Jedyny ruch dający wygraną.
43.gxf3 Sxc3+ 44.Sxc3 exf3 45.e4 g4 46.Ke1 gxh3 0–1

Wiadomości o grze pozostałych reprezentantek Polski są mało pomyślne. Klaudia Kulon rozpoczęła turniej od remisu z Rumunką Nastase (Elo 2074) i porażki z Mołdawianką Petrenko (Elo 2018). Nie dysponując dopracowanym repertuarem debiutowym Klaudia nie potrafiła odrobić tych strat i zakończyła Mistrzostwa w głębi tabeli turniejowej, w sąsiedztwie rywalek o nieznanych nazwiskach, które szachy traktują czysto po amatorsku. Bez solidnej pracy w okresach przedstartowych nasza kadrowiczka jest skazana w przyszłości na słabe wyniki; niewątpliwie grozi jej szybkie wypadnięcie z reprezentacji narodowej.

Alicja Śliwicka zrobiła więcej, niż się po niej spodziewano, zarobiła kilka oczek rankingowych, zyskała międzynarodowe doświadczenie, a jej dorobek punktowy, równy parze Zawadzka - Soćko, to oczywiście powód do chwały, choć średnie rankingi przeciwniczek całej trójki wyraźnie wskazują, że Alicja grała w znacznie lżejszej "kategorii wagowej".

Jolanta Zawadzka po siedmiu rundach miała 5 punktów i liczyła się w walce o czołowe miejsca, ale dwie porażki z rzędu (rundy 8-9) odebrały jej szanse na dobry wynik. Widać brak stabilności - nie tylko w całym turnieju, ale nawet na dystansie jednej partii.

Monika Soćko też miała dobry start (3,5 p. z 4), ale później grała nierówno. W ostatniej rundzie walczyła jeszcze o miejsce w okolicach 12-go, lecz jej groźna przeciwniczka z Francji tego dnia była lepsza. W sumie nasz eksportowa para Jolanta - Monika uplasowała się na pozycjach niemal zgodnych z ustawieniem na starcie, czyli z pozoru zgodnych z oczekiwaniami, ale zarówno kibice w Polsce, jak i chyba same zawodniczki, wszyscy liczyliśmy na miejsca w pierwszej dziesiątce i awans do Pucharu Świata, ale ... ten był poza zasięgiem naszych arcymistrzyń.

Tomasz Lissowski

Dwugłos - patrz

Partie: (games)

Vistula Chess Monthly

Logo Vistula