Felietony

150 Attack

150 punktów rankingu Brytyjskiej Federacji Szachowej odpowiada w innych krajach rankingowi 1800. Legenda głosi, że wariant ten jest tak łatwy, że zawodnik drugiej kategorii może osiągnąć dobrą pozycję nawet z arcymistrzem. Może aż tak dobrze bywa niezbyt często, ale rzeczywiście ten wariant zasługuje na uwagę, zwłaszcza, gdy nie mamy ochoty ciężko pracować nad teorią debiutów. W poniższej partii, debiut graczy z rankingiem 150 BCF wybrał sam Garri Kasparow. Skończyło się to szybką klęską bardzo silnego już wtedy Radjabova.

Kasparov,G (2838) - Radjabov,T (2599) [B06]
2002
1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.Sc3 c6 4.Sf3 d6 5.Ge3

To jest początek wariantu nazywanego 150 Attack. Można tak grać w obronie Pirca i w obronie modern. Ogólna idea, niezależnie z którym debiutem mamy do czynienia, jest następująca. Jeżeli czarne szybko roszują białe grają najczęściej Hd2, 0-0-0 i atakują na skrzydle królewskim. Jeżeli czarne wstrzymują się z roszadą, grają c6 i b5 białe mogą zmienić plany i odpowiedzieć na to Gd3, 0-0 i podciąć wysunięte pionki przeciwnika ruchem a4. Jeżeli czarne w obronie Pirca zagrają Sg4, to po Gg5 h6 skrzydło królewskie czarnych jest osłabione i białe mogą to wykorzystać grając h2-h3 i e4-e5. Dalsze pogonienie gońca posunięciem ...g5 Gg3 da białym możliwość h2-h4.
5...Sd7 6.Hd2 Sgf6 Czarne decydują się na przejście do obrony Pirca (albo obrony Ufimcewa czy obrony Pirca-Ufimcewa jak nazywano to otwarcie w ZSRR). Można był kontynuować grę w stylu debiutu nazywanego na Zachodzie mianem „modern”) grając 6...b5. Obejrzyjmy kilka przykładowych partii.
Stefanova,A (2541) - Matveeva,S (2465) [B06]
FIDE World Cup SF w Hyderabad IND (2), 18.10.2002
1.d4 g6 2.e4 Gg7 3.Sc3 c6 4.Ge3 d6 5.Hd2 b5 6.Sf3 Sd7 7.Gd3 Hc7 8.a4 (To jest właśnie przykład planu, o którym już mówiliśmy) b4 9.Se2 a5 10.c3 Wb8 11.Sg3 h5 12.h3 Sgf6 13.0-0 e5 14.dxe5 dxe5 15.cxb4 Wxb4 16.Hc2 0-0 17.Wfc1 Hd8 18.Gd2 Wb8 19.Hxc6 h4 20.Sxh4 Wxb2 21.Sf3 Wb3 22.Hc2 Wb8 23.Hc7 Wa8 24.Gb5 We8 25.Hxd8 Wxd8 26.Gc6 Wa6 27.Wab1 Gf8 28.Wb5 Ga3 29.Wc2 Sc5 30.Wbxc5 Gxc5 31.Wxc5 Sd7 32.Wc1 f6 33.Gb5 Wa8 34.Gc4+ Kg7 35.Gd5 Wa7 36.Ge3 Wa6 37.Wc7 Kh8 38.Sh4 Sf8 39.Gc5 f5 40.Ge7 We8 41.Gf7 1-0

Skripchenko,A (2443) - Pietrasanta,J (2268) [B06]
TCh-FRA Top 16 Gp A Clichy FRA (2), 23.03.2008
1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.Sc3 c6 4.Sf3 d6 5.Ge3 Sd7 6.Hd2 b5 7.Gd3 a6 8.Se2 Gb7 9.Sg3 c5 10.c3 Sgf6 11.h3 e5 12.d5 c4 13.Gc2 Hc7 14.0-0 Sc5 (Pozycja trochę przypomina wariant Czigorina w partii hiszpańskiej.) 15.Wae1 h5 16.Sh4 Sfd7 17.Gg5 Gf6 18.Gxf6 Sxf6 19.f4 He7 20.fxe5 dxe5 21.Sf3 0-0-0 22.Hg5 h4 23.Sxe5 Sxd5 24.Hg4+ f5 25.exf5 hxg3 26.f6+ He6 27.Hxe6+ Sxe6 28.Sxg6 Sdf4 29.Sxf4 Sxf4 30.Wxf4 Wd2 31.Ge4 Whd8 32.f7 Gxe4 33.Wexe4 Wxb2 34.We8 1-0

Li Shilong (2522) - Irzhanov,R (2501) [B06]
14th Asian Cities Tagaytay City PHI (8), 26.03.2004
1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.Sc3 d6 4.Ge3 c6 5.Hd2 Sd7 6.Sf3 b5 7.Gd3 Hc7 8.0-0 Sgf6 9.Gh6 0-0 10.Se2 e5 11.Sg3 exd4 12.Sxd4 Gxh6 13.Hxh6 Se5 14.Ge2 d5 15.exd5 Sxd5 16.Wad1 a6 17.Se4 f6 18.Hh4 Kg7 19.b3 h6 20.f4 Sf7 21.f5 g5 22.Hf2 Sf4 23.Gf3 Se5 24.Sc5 He7 25.b4 a5 26.Sxc6 Sxf3+ 27.Hxf3 He2 28.Sd4 Hxf3 29.Wxf3 Kf7 30.Sxb5 axb4 31.Sd6+ Kg8 32.We3 Wa3 33.Wxa3 bxa3 34.g3 Se2+ 35.Kf2 Sc3 36.Wd3 Sxa2 37.Wxa3 Wd8 38.Sce4 1-0

Vehi Bach,V (2324) - Vidarte Morales,A (2329) [B06]
7th Sabadell Open 2014 Sabadell ESP (8.5), 09.09.2014
1.e4 d6 2.d4 g6 3.Sc3 Gg7 4.Ge3 c6 5.Hd2 Sd7 6.Sf3 b5 7.Gd3 Gb7 8.a4 b4 9.Se2 a5 10.Sg3 Ga6 11.0-0 Hc7 12.Wfe1 e6 13.Gxa6 Wxa6 14.Wad1 h5 15.d5 e5 16.Hd3 Hb7 17.dxc6 Wxc6 18.Sd2 Hc7 19.b3 Sgf6 20.Sc4 Gf8 21.c3 bxc3 22.Se2 c2 23.Hxc2 Ge7 24.Sc3 0-0 25.Sb5 Hb8 26.Hd3 Ha8 27.f3 Sc5 28.Gxc5 Wxc5 29.Sbxd6 Wc6 30.Sb5 Wd8 31.He2 Gb4 32.Wxd8+ Hxd8 33.Wd1 He7 34.Hd3 Kg7 35.g3 h4 36.Kg2 He6 37.Sc3 h3+ 38.Kf1 Wc8 39.Sd5 Wd8 40.Sc7 1-0

Asgarov,M (2260) - Azaladze,S (2498) [B06]
Gaprindashvili Cup 2014 Tbilisi GEO (2.7), 10.09.2014
1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.Sc3 d6 4.Ge3 c6 5.Hd2 Sd7 6.Sf3 b5 7.Gd3 a6 8.Se2 e5 9.c3 Sgf6 10.h3 0-0 11.0-0 Gb7 12.Sg3 We8 13.Gh6 c5 14.d5 He7 (Znowu pozycja kojarzy się trochę z partią hiszpańską) 15.Sh4 Gxh6 16.Hxh6 Kh8 17.f4 Sg8 18.Hg5 exf4 19.Hxf4 Se5 20.Ge2 g5 21.Hd2 gxh4 22.Sf5 Hd8 23.Gh5 Sg6 24.c4 Gc8 25.b4 Gxf5 26.Wxf5 f6 27.bxc5 dxc5 28.d6 Wxe4 29.Hd5 Wd4 30.Hf7 Se5 0-1

7.Gh6
Kasparov podchodzi do problemu w bardzo bezpośredni sposób. Ten plan jest na pewno najlepszy i najpopularniejszy, ale jest sporo chętnych do zbadania innych możliwości. Arcymistrzowie wysokiej klasy prawie zawsze idą śladami mistrza świata.

Van Delft,M (2382) - Hartoch,R (2265) [B08]
Dutch Open Dieren NED (4), 28.07.2006
1.e4 g6 2.d4 d6 3.Sc3 Gg7 4.Ge3 c6 5.Hd2 Sd7 6.Sf3 Sgf6 7.Gd3 e5 8.h3 0-0 9.0-0 b5 10.dxe5 dxe5 11.a4 b4 12.Se2 Ha5 13.Sg3 We8 14.He2 Sc5 15.Sd2 Sxd3 16.cxd3 Ge6 17.Wfc1 Wac8 18.Sc4 Gxc4 19.Wxc4 Sd7 20.Sf1 f5 21.Hc2 c5 22.Sd2 f4 23.Sb3 Hd8 24.Gxc5 Sxc5 25.Wxc5 Gf8 26.Hc4+ Kg7 27.Wxc8 Hxc8 28.Hxc8 Wxc8 29.Wc1 Wd8 30.Wc7+ Kf6 31.Sc1 f3 32.gxf3 Gh6 33.Wc6+ Ke7 34.Kg2 Gxc1 35.Wxc1 Wxd3 36.Wc7+ Kd6 37.Wxa7 Wb3 38.a5 Wxb2 39.a6 Kc5 40.Wb7 Wa2 41.a7 Kc4 42.f4 exf4 43.e5 Kd5 44.Wxb4 Wxa7 0,5-0,5

El Arousy,A (2352) - Anastasian,A (2566) [B08]
16th Open Abu Dhabi UAE (1), 12.08.2006
1.d4 g6 2.e4 Gg7 3.Sc3 d6 4.Ge3 Sd7 5.Hd2 c6 6.Sf3 Sgf6 7.h3 0-0 8.Ge2 b5 9.a3 Sb6 10.Gh6 a5 11.Gxg7 Kxg7 12.He3 Ge6 13.0-0 Gc4 14.Gd3 Hc7 15.Sh4 b4 16.Se2 c5 17.d5 e6 18.dxe6 Gxe6 19.Sg3 Wae8 20.axb4 axb4 21.Shf5+ Gxf5 22.Sxf5+ Kh8 23.Hh6 Wg8 24.Hg5 Sbd7 25.Sh6 Wgf8 26.f3 c4 27.Ge2 d5 28.Wa6 Hc5+ 29.Kh2 Sg8 30.b3 Sxh6 31.Hxh6 cxb3 32.cxb3 dxe4 33.fxe4 Wxe4 34.Gc4 Se5 35.Gxf7 Sxf7 36.Wxf7 He5+ 37.g3 Hb2+ 0-1

Xu Huahua (2106) - Huang Qian (2464) [B06]
TCh-CHN Division A Taizhou CHN (17.5), 15.11.2014
1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.Sc3 d6 4.Sf3 c6 5.Ge3 Sf6 6.Hd2 Sbd7 7.Gd3 e5 8.dxe5 dxe5 9.h3 0-0 10.a4 He7 11.0-0 Sc5 12.Wfd1 Wd8 13.Gxc5 Hxc5 14.He2 We8 15.Gc4 h6 16.Sa2 Sh5 17.b4 He7 18.c3 Sf4 19.Hf1 a5 20.b5 Kh7 21.Sd2 f5 22.Sc1 Wd8 23.Sd3 Ge6 24.Gxe6 Hxe6 25.exf5 Hxf5 26.Sxf4 exf4 27.bxc6 bxc6 28.Hc4 Wd5 29.Se4 Wad8 30.We1 f3 31.Hxc6 fxg2 32.Kxg2 Wd3 33.Sg3 Hg5 34.We4 Wxg3+ 35.fxg3 Wd2+ 36.Kf3 Hf5+ 37.Wf4 Hd3+ 38.Kg4 h5+ 0-1

7...Gxh6
Ta wymiana jest najpopularniejszą kontynuacją. Jedyną alternatywą jest roszada.

Hou Yifan (2578) - Berezina,I (2252) [B08]
1st WMSG Blitz Team w Beijing CHN (9), 13.10.2008
1.e4 c6 2.d4 g6 3.Sc3 Gg7 4.Sf3 d6 5.Ge3 Sd7 6.Hd2 Sgf6 7.Gh6 0-0 8.Gd3 e5 9.Gxg7 Kxg7 10.0-0 (lepsze są chyba plany z długą rozadą) Hc7 11.Wfe1 We8 12.Se2 Sf8 13.Sg3 Gg4 14.dxe5 dxe5 15.Sh4 Wad8 16.h3 Gc8 17.Wad1 Se6 18.He3 a5 19.Sf3 Wd7 20.a3 Wed8 21.Se2 h6 22.Hc1 Sh5 23.g3 Sf6 24.b3 Sc5 25.He3 Se6 26.a4 b6 27.Sd2 Sc5 28.Sc4 Sxb3 29.cxb3 b5 30.Sb2 Wd6 31.Wc1 bxa4 32.bxa4 Gxh3 0,5-0,5

Libiszewski,F (2458) - Giffard,N (2336) [B07]
Open Montpellier FRA (2), 08.07.2003
1.e4 c6 2.d4 g6 3.Sc3 d6 4.Ge3 Gg7 5.Hd2 Sf6 6.Sf3 Sbd7 7.Gh6 0-0 8.0-0-0 Ha5 9.Kb1 Gxh6 10.Hxh6 Hh5 11.Hd2 b5 12.Gd3 b4 13.Se2 Ha5 14.Hh6 We8 15.Sg5 Sf8 16.f3 Ge6 17.b3 Kh8 18.Sf4 Sg8 19.Hh4 Kg7 20.Whe1 Sf6 21.e5 Sd5 22.Sxd5 cxd5 23.f4 Hb6 24.g4 f6 25.Sf3 Gd7 26.f5 dxe5 27.dxe5 fxe5 28.Sxe5 Wad8 29.fxg6 hxg6 30.g5 Gf5 31.Hh6+ Kg8 32.Gxf5 gxf5 33.g6 Hf6 34.Sf7 Wd7 35.Hh5 Se6 36.Sh6+ 1-0

Lejarre,L (2332) - Simonenko,S (2431) [B08]
Open Condom FRA (3), 10.07.2005
1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.Sc3 c6 4.Sf3 d6 5.Ge3 Sd7 6.Hd2 Sgf6 7.Gh6 0-0 8.0-0-0 b5 9.Gxg7 Kxg7 10.e5 Se8 11.h4 h5 12.e6 fxe6 13.Gd3 Sef6 14.Se2 Wg8 15.Hg5 He8 16.g4 Sh7 17.Hf4 e5 18.dxe5 Wf8 19.Hg3 Wxf3 20.Hxf3 Sxe5 21.He3 Gxg4 22.f4 Sxd3+ 23.Wxd3 Sf6 24.We1 Hf7 25.Sc3 Gf5 26.Wd2 b4 27.Se2 Hxa2 28.Hxe7+ Kh6 29.Wd4 Ha1+ 30.Kd2 Hxb2 31.Hxf6 Hxc2+ 32.Ke3 We8+ 33.Kf2 Gg4 34.f5 Wxe2+ 35.Wxe2 Hxe2+ 36.Kg1 He3+ 37.Kg2 Gf3+ 0-1

Sedlak,N (2519) - Leskur,D (2467) [B07]
TCh-Vojvodina Sombor SCG (6), 28.09.2004
1.e4 d6 2.d4 Sf6 3.Sc3 g6 4.Ge3 c6 5.Sf3 Sbd7 6.Hd2 Gg7 7.Gh6 0-0 8.Gxg7 Kxg7 9.e5 dxe5 10.dxe5 Sg4 11.0-0-0 Hb6 12.e6 fxe6 13.h3 Sxf2 14.Sa4 Hc7 15.Hxf2 Hf4+ 16.Kb1 Hxa4 17.Wd4 Ha5 18.Gc4 Se5 19.Wh4 Sxc4 20.Wxc4 e5 0,5-0,5

8.Hxh6 e5
Znacznie gorsze jest 8...b5. Czarne muszą uważać na posunięcie e4-e5, które często jest dobre w tym wariancie.

Ni Hua (2533) - Zhou Weiqi (2388) [B07]
zt 3.3 Yongchuan CHN (4), 14.07.2003
1.e4 d6 2.d4 Sf6 3.Sc3 g6 4.Ge3 Gg7 5.Hd2 c6 6.Sf3 Sbd7 7.Gh6 Gxh6 8.Hxh6 b5 9.e5 b4 10.Sd1(Chiński arcymistrz proponował później 10.Sa4!? dxe5 11.dxe5 Sd5 ( 11...Sxe5?? 12.Sxe5 Ha5 13.Sc4 Hxa4 14.b3 i gdzie ucieknie czarna dama?) 12.e6! fxe6 13.Gd3 z atakiem) dxe5 11.dxe5 Sd5 12.Gc4 Sc5 13.Se3 Sxe3 14.Hxe3 Hb6 15.0-0-0 Ge6 16.Wd4 h6 17.Whd1 Kf8 18.h4 Kg7 19.h5 g5 20.Sxg5 hxg5 21.Hxg5+ Kf8 22.h6 Wh7 23.Gd3 Sxd3+ 24.W4xd3 c5 25.Wg3 Gg4 26.Wh1 Hg6 27.Wxg4 Hxg5+ 28.Wxg5 e6 29.Kd2 Wd8+ 30.Ke2 c4 31.Wgh5 Wd5 32.W1h4 c3 33.Wxb4 Wd2+ 34.Ke3 Wxc2 35.bxc3 Wxa2 36.g4 1-0

Słabe jest też 8...Ha5.

Cramling,P (2488) - Glinert,S (2362) [A00]
IV CMA Futurity Toronto CAN (5), 27.07.2003
1.d4 Sf6 2.Sf3 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Ge3 c6 6.Hd2 Sbd7 7.Gh6 Gxh6 8.Hxh6 Ha5 9.Gd3 Hh5 10.Hd2 0-0 11.Se2 Kg7 12.Sg3 Hh6 13.Sg5 Sb6 14.f4 Sh5 15.0-0-0 f6 16.Sxh5+ Hxh5 17.Ge2 Hh6 18.Sf3 Kg8 19.h4 Hg7 20.h5 Kf7 21.Sh4 g5 22.h6 Hg8 23.Gh5+ Ke6 24.fxg5 Hxg5 25.Hxg5 fxg5 26.Sf3 Wg8 27.Wdf1 Kd7 28.Gf7 Wh8 29.Sxg5 Kc7 30.Gb3 c5 31.c3 c4 32.Gc2 Wg8 33.Sxh7 Gd7 34.Wf7 Wae8 35.d5 Kd8 36.Gd1 Gc8 37.Wg7 Wxg7 38.hxg7 Wg8 39.Sf6 1-0

9.0-0-0 He7

10.h3! a6
Później próbowano grać 10..b5, ale tu możliwa jest ofiara figury dająca białym silną inicjatywę.

Seret,J (2315) - Mista,A (2521) [B07]
20th Open Cappelle la Grande FRA (3), 01.03.2004
1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.Sc3 d6 4.Ge3 c6 5.Sf3 Sf6 6.Hd2 Sbd7 7.Gh6 Gxh6 8.Hxh6 e5 9.0-0-0 He7 10.h3 b5 11.dxe5 dxe5 12.Gxb5 cxb5 13.Sxb5 Hc5 14.Sd6+ Ke7 15.Sg5 Wf8 16.Wd2 Sb6 17.Hh4 h6 18.Sh7 g5 19.Hxh6 Sxh7 20.Hxh7 Ge6 21.Sf5+ Gxf5 22.Hxf5 f6 23.Whd1 Hc8 24.Hf3 Hc4 25.b3 Hc6 26.h4 gxh4 27.Hg4 Wac8 28.c4 He6 29.Hxh4 Wc7 30.Hh7+ Hf7 31.Hh3 Wfc8 32.Kb1 Wb8 33.c5 Wbb7 34.cxb6 axb6 35.Wd6 b5 36.Hd3 Hg8 37.Wd8 Hg7 38.Hd6+ Kf7 39.Hd5+ Ke7 40.Wg8 1-0

Bezpieczniejsze jest 10...exd4.
Hoang Thanh Trang (2493) - Czebe,A (2492) [A40]
TCh-HUN 2013-14 Dunaharaszti HUN (2), 29.09.2013
1.d4 g6 2.e4 d6 3.Sc3 c6 4.Ge3 Gg7 5.Hd2 Sd7 6.Sf3 Sgf6 7.Gh6 Gxh6 8.Hxh6 e5 9.0-0-0 He7 10.h3 exd4 11.Sxd4 Sc5 12.Gc4 Gd7 13.Sb3 Sxb3+ 14.Gxb3 0-0-0 15.Whe1 Kb8 16.Hf4 Ge6 17.e5 Sh5 18.exd6 Sxf4 19.dxe7 Wxd1+ 20.Kxd1 We8 21.Gxe6 Sxe6 22.Se4 Wxe7 23.Sc5 Kc7 24.Sxe6+ fxe6 25.We4 e5 26.Ke2 Kd6 27.We3 Ke6 28.Wd3 b5 29.Ke3 a5 30.Wd8 Wd7 31.Wc8 Kd5 32.b3 Kc5 33.a3 Wd1 34.b4+ axb4 35.axb4+ Kxb4 36.Wxc6 We1+ 37.Kd2 We4 38.c3+ Kb3 39.Wc5 b4 40.f3 Wc4 41.cxb4 Kxb4 42.Wxe5 Wc7 43.Kd3 Wd7+ 44.Ke3 Kc4 45.h4 Wa7 46.g4 Wd7 47.h5 gxh5 48.Wxh5 We7+ 49.Kf4 Kd4 50.Wf5 Wg7 51.g5 Wa7 52.Wb5 Wf7+ 53.Kg4 We7 54.f4 Ke4 55.Wb1 Wf7 56.We1+ 1-0

11.dxe5 dxe5 12.Gc4 b5 13.Gb3 a5 14.a4 b4 15.Sb1 Ga6?
Lepsze było 15...Sxe4!. Kasparov zamierzał grać 16.Sbd2!? i po 16...Sxf2? 17.Sg5 biały miałyby bardzo dużą rekompensatę za jakość, ale po 17...Sc5 można jeszcze pograć. Gary Lane proponował chyba lepsze rozwiązanie:16.Whe1 i po 16...f5? 17.Sbd2! Sxf2 18.Sc4 pozycja czarnych się wali (linia e i pole d6).

16.Sbd2 0-0-0 17.He3 Kb7 18.Gc4 Sc5?
Należało grać 18...Sb6! 19.Gxa6+ Kxa6, ale po 20.Sb3!? Sxa4 21.Sfd2 białe mają inicjatywę i lepiej schowanego króla.
19.Gxa6+ Kxa6 20.Sc4 Sfxe4 21.Sfxe5 Wd5?
Kasparov pokazał wariant 21...He6 22.f3 f6 23.fxe4 Sxa4 24.Sd3 Hxc4 25.b3
22.Sxc6 Hg5 23.Wxd5 Hxd5 24.S4xa5 Kb6 25.Sxb4 1-0

Paweł Kruza i Adam Umiastowski

Vistula Chess Monthly

Logo Vistula